نيكون در تاريخ 15 تيرماه 85 نسخه آزمايشي نرم افزار Nikon Capture NX را براي دريافت عمومي منتشر نمود. اين نرم افزار حاصل مشاركت نيكون با شركت Nik Software و در حقيقت نسخه جديد نرم افزار معروف Nikon Capture مي‌باشد. به گفته شركت نيكون نرم افزار Nikon Capture NX‌ (كه از اين پس براي سهولت او را NX مي ناميم)، يك نرم افزار كامل براي عكاسان ديجيتال بوده و تمامي مراحل روند كاري مورد نياز ايشان را پوشش مي‌دهد.
نسخه آزمايشي 30 روزه اين نرم افزار از اين آدرس قابل دانلود است. در اين نوشته سعي ميكنم اين نرم افزار را بررسي كرده و مشخص كنم كه:
1 – اين نرم‌افزار چه ويژگيهايي دارد و چه نوآوريهايي در آن بكار رفته است؟
2- آيا اين نرم‌افزار مي‌تواند ادعاي يك نرم افزار كامل براي workflow‌ ديجيتال داشته باشد؟
3- چه كساني مي‌توانند از اين نرم افزار استفاده كنند و براي چه كساني مناسب است؟

-------------------------------------------------------------------------------------------------
نصب
اين نرم افزار در دو نسخه براي دانلود موجود است. يكي بدون Microsoft .Net Framework و يكي به همراه آن. نسخه اولي حدود 13 و دومي حدود 69 مگابايت حجم دارد كه اگر اين ابزار را در ويندوزتان نداريد، مجبوريد كه نسخه كامل 69 مگابايتي آنرا دانلود كنيد.
پس از دريافت، مراحل نصب بدون مشكل طي شد و با يك restart كامپيوتر (بعلت اين‌كه من از قبل دات نت فريم ورك نداشتم) نرم‌افزار آماده اجرا شد. طبق گفته سايت نيكون حداقل حافظه مورد نياز براي اين نرم افزار 256 مگابايت است. اما بنظر مي‌آيد كه حداقل براي پردازشهاي فايلهاي RAW نيازمند يك گيگابايت حافظه باشيد. در سيستم من كه 512 مگابايت حافظه دارد، در اكثر اوقات موقع كار با فايلهاي RAW سروصداي هارد ديسك شنيده ميشد.
در همان ابتداي اجرا، نرم افزار نشان داد كه مديريت رنگ را جدي گرفته است. چون در يك كادر سوال كرد كه فضاي رنگي مورد استفاده نرم افزار را تعيين كنم و يا اجازه دهم كه خود نرم افزار فضاي رنگي عكسها را شناسايي نمايد. كه چون از فضاي sRGB استفاده مي‌كنم، همين فضا را به عنوان پيش فرض انتخاب كردم.

رابط كاربري

اينترفيس كاربري نرم افزار بنظر من جذاب است. هم چيدمان منظمي دارد و هم براحتي ميتوان با كليك روي آيكونهاي مثبت و منفي كنار هر كادر، آنها را آشكار يا مخفي كرد كه اين مساله در موقع كار خيلي بدردبخور است. امكان تغيير محل و قفل كردن حركت كادرها هم براحتي در دسترس است. با چند ساعت كار كردن با آن، كاملا با آن عادت كردم و مشكلي از لحاظ كاري نداشتم. ابزارهاي ويرايشي در بالاي صفحه، ابزارهاي browsing‌ عكسها در سمت راست و ابزارهاي نمايش دهنده اطلاعات مربوط به تصوير (مثل هيستوگرام و كنترلهاي مربوط به ويرايش و ...) در سمت چپ كادر قرار دارند.

Browser

خب، يك مرحله مهم روند كاري browse كردن و كارهاي مربوطه است. همان ابتداي اجراي نرم‌افزار صفحه خوش‌آمدگويي باز مي‌شود كه فايلهاي اخيرا استفاده شده و فولدرهاي اخيرا استفاده شده را ليست مي‌كند تا پيدا كردن فايلهاي اخير راحت باشد. Browser خود نرم افزار هم كاربري آساني دارد. با استفاده از قسمت file directory ليست دايركتوريها و فايلها نمايش داده مي‌شود و با انتخاب هر دايركتوري تصاوير كوچك مربوط به فايلها در صفحه browser ديده مي‌شود. فايلهاي RAW‌ نيز براحتي و به سرعت ديده مي‌شوند. با انتخاب هر تصوير مي‌توان اطلاعات Exif كامل آنرا در قسمت camera setting ديد و همچنين براحتي اطلاعات متاديتا مربوط به IPTC ( مثل نام عكاس/ وب سايت/ كپي رايت و ....) را در قسمت IPTC ويرايش و ذخيره نمود. كار با اين قسمت بسيار راحت و سريع انجام مي‌شود. بدون نياز به باز كردن قسمت ديگري از نرم‌افزار يا صفحه جداگانه. و خب بنظر من، اين يك مزيت مهم است.

ويرايش و پردازش فايلها (شامل فايلهاي jpeg‌ و RAW )
يك فايل RAW را باز كردم. يك progress bar باز شد و روند رندرينگ آن‌را نشان داد. و عجيب بود كه كمي طول كشيد تا فايل كاملا باز و آماده كار شد. در قسمت ابزارهاي ويرايشي قسمتي بنام base adjustment وجود دارد كه خود شامل زيربخشهاي مختلفي مانند camera adjustment‌ ، RAW adjustment ، Light & color ، Detail و lens adjustment مي باشد. در قسمت camera adjustment تنظيمهاي پردازشي مثل تنظيم مد رنگي ( I ، II و ...)، تنظيم كنتراست ،شارپنس، تراز سفيدي و tone curve ( كه نوعي مديريت دقيق تنظيم كنتراست در دوربينهاي نيكون است) وجود دارند. در قسمت RAW‌ نيز همان‌طور كه انتظار مي‌رود، بقيه تنظيمها مثل Exposure compensation و Hue و نيز چند تنظيم خاص مثل Moire reduction و dust off (كه در دوربينهاي نيكون با استفاده از يك فايل تصويري خاص تهيه شده توسط دوربين، امكان حذف خودكار اثرات ناشي از گرد و غبار موجود روي سنسور وجود خواهد داشت) و حذف خودكار اعوجاجهاي رنگي است. تنظيمات همگي براحتي و به سرعت روي عكس اعمال مي‌شود. تنظيمات مربوط به نور و رنگ نيز كامل و بدون نقص بود. تنظيم همزمان Level‌ و Curve حتي براي كانالهاي رنگي مختلف و امكان تهيه عكسهاي سياه وسفيد با امكان تنظيم دقيق كانالها از آن جمله بودند. درقسمت detail كنترل نويز تصوير و نيز unsharp masking انجام گرفته و در قسمت lens نيز اشكالات مربوط به vignette و fisheye‌ رفع مي‌شود. قسمت فيش آي تصاويري را كه با لنز فيش‌آي 10.5 نيكون گرفته شده باشد را به صورت تصاويري اصلاح مي‌كند كه با يك لنز وايد rectilinear تهيه شده‌اند. همچنين اصلاح lens distortion ها كه در قسمت enhancement steps‌ وجود دارد.
از اين تنظيمات، دو قسمت camera adjustment و RAW adjustment مخصوص فايلهاي RAW‌است و بقيه موارد براي همه فايلها قابل انجام است. موتور RAW نرم افزارهاي Nikon capture هميشه در سرعت و دقت معروف بودند كه اين نرم افزار هم به حق فرزند خلف آنهاست.
خب، دو نكته در اين قسمت جلب توجه مي‌كند:
الف) همانگونه كه متوجه شديد، تنظيمات مربوط به پردازش RAW و تنظيمات ديگر، هردو در كنارهم و قابل انجام به طور همزمان بر روي فايلها است و اين مي‌تواند يك مزيت مهم محسوب گردد.
ب) نكته جالب دوم درمورد تنظيمات اين است كه همه تنظيمات به صورت يك ليست مرتب شده‌اند و با يك كليك روي چك مارك كناري هر يك، امكان حذف آن ويرايش ويژه وجود دارد. امكان حذف تمام ويرايشهاي زير مجموعه يك قسمت ويرايشي مثل light & color‌ هم وجود دارد. اين مساله نيز يك مزيت مهم و جالب است.