akkasee.com - مشخصات فنی دوربینها

سیستم برش Four Thirds(قسمت سوم)

2007-08-21 14:21:22

تالیف: کاوه قبادی

همان طور که در مقالات قبل تا حدودی با سیستم 3/4 و با اولین دوربین این سیستم یعنی Olympus E-1 آشنا شدیم در این قسمت قصد داریم مروری داشته باشیم بردو دوربین با ساختاری تقریبا مشابه از دو برند متفاوت که با همکاری یکدیگر تولید شده است.

در ابتدای سال 2006 کمپانی ماتسوشیتا ( پاناسونیک) اولین دوربین تک عدسی انعکاسی خود را که مبتنی بر سیستم نشیمنگاهی 3/4 بود، با مشارک دیگر اعضا این سیستم طراحی و به بازار جهانی معرفی کرد.

این دوربین که از سری دوربین‌های Lumix پاناسونیک می‌باشد ، با نام Panasonic Lumix DMC-L1 عرضه شد. این دوربین از نظر ساختار به دوربین‌های دهه‌های گذشته بسیار شبیه است . شاید این شباهت به دلیل ساختار بدنه مشترک بین این مدل و دوربین Leica Digilux 3 است. دوربینی که کمپانی لایکا در اواسط سال 2006 عرضه کرد.

این دو دوربین از بسیاری جهات یکسان هستند. از نظر طراحی و ساختار و ارگونومی بسیار به یکدیگر شبیه هستند. کارشناسان اعتقاد دارند که Leica Digilux 3 از نظر کیفیت ساخت و ارگونومی و مواد بکار رفته در آن از Panasonic Lumix DMC-L1 برتر است و لایکا یک دوربین اصیل را به بازار داده است.

سنسور این دو بدنه همان سنسور مشترک بین Olympus E-330 EVOLT می‌باشد که بوسیله کداک طراحی شده و به صورت مجزا در کمپانی ماتسوشیتا و کداک ساخته می‌شود.

دوربین Olympus E-330

این سنسور جزو اولین سنسور ها با تکنولوژیLive MOS Sensor می باشد ، در این تکنولوژی امکان مشاهده زنده تصاویر از طریق مانیتور وجود دارد، این تکنولوژی که یکی از برتری‌های سنسور های جدید سیستم 3/4 می‌باشد ، به عکاسان اجازه می‌دهد که سوژه را از طریق مانیتور مشاهده کنند تا در مواردی که امکان دیدن تصاویر از ویزور وجود ندارد به کمک این تکنولوژی بهتر کادربندی کنند .

ساختار سیستم Live MOS Sensor

نمایش زنده مثلا در مواردی که سوژه بسیار به زمین نزدیک است و قصد ماکروگرافی دارید و یا اینکه سوژه بالاتر از میزان دید شما قرار دارد و امکان دسترسی به آن وجود ندارد بسیار به کمک شما می آید.

این موضوع همیشه برای عکاسانی که از دوربین های D-Slr استفاده می‌کردند یک آرزو بود و به دارندگان دوربین های SLR Like غبطه می‌خوردند، که با کمک این تکنولوژی این آرزو به واقعیت تبدیل شد .
اما این سیستم یک اشکال هم دارد و آن سرعت عمل پایین آن و کند بودن در نمایش تصاویر دریافتی از لنز است. همین طور مصرف باطری در حالت استفاده از این سیستم بشدت افزایش می یابد. همین طور در نور ضعیف و کم تصاویر بخوبی نمایش داده نمی شود.
در حال حاضر بسیاری از کمپانی های پیشرو به محاسن این تکنولوژی واقف شده اند، بطوری که در بدنه فوق حرفه‌ای جدید کنون Canon Mark 1D Mark III و دوربین جدید Canon EOS 40D نیز شاهد استفاده از نوعی دیگر از این تکنولوژی هستیم. همین طور شایعاتی مبنی بر استفاده ی نیکون از این تکنولوژی در بدنه‌های آتی خود وجود دارد.
همان طور که در شکل زیر میبینید این تکنولوژی ساختار زیاد پیچیده ای ندارد و به کمک چند آینه و یک CCD که در بالای سنسور و تقریبا در جای فوکوس اسکرین دوربین های دیگر قرار گرفته است عمل می‌کند و تصاویر حاصل از سنسور اصلی را به صورت دائم به مانیتور انتقال می‌دهد.

جعبه آینه و قطعات سیستم Live MOS Sensor

همان طور که مشاهده می‌کنید فوکوس اسکرین برعکس دوربین های دیگر در بالا قرار ندارد و در سمت راست قرار گرفته است.
یکی از ایرادات این سیستم پیچیدگی عملکرد آن است، که برای تعمیر این پیچیدگی گاهی دردسر ساز می‌شود. یک مورد دیگر اینکه ویزور در این سیستم قدری تاریک‌تر از دوربین های فاقد این تکنولوژی است و درصد پوشش تصویر ویزور در حدود 94% است.

ویزور دوربین های سیستم 3/4 با 3 نقطه فوکوس

سنسور Lumix DMC-L1 جمعا دارای 7.9 میلیون پیکسل است که از این تعداد 7.4 میلیون پیکسل فعال( در الیمپوس 7.5 میلیون پیکسل موثر وجود دارد ) هستند. پس این سنسور یک سنسور 7.4 مگاپیکسلی است. ابعاد هر پیکسل هم در حدود 5.6 در 5.6 نانو متر می باشد .
از دیگر تکنولوژی‌های این سنسور می‌توان به تکنولوژی گردگیر غبار آن اشاره کرد. این تکنولوژی که اولین بار توسط الیمپوس ارائه شد و بین سنسورهای سیستم 3/4 مشترک است. این تکنولوژی همان طور که در مقاله قبل توضیحاتی در مورد آن دادیم با نام Supersonic Wave Filter معرفی شد.

ساختار سیستم Supersonic Wave Filter

نحوه ی عملکرد این سیستم بدین صورت است که یک فیلتر خنثی و بی رنگ جلوی سنسور و جلوی فیلتر پایین گذر سنسور قرار گرفته است. وقتی که لنز ها را باز و بسته می‌کنیم مقداری گرد و غبار بر روی سنسور دوربین های دیجیتال تک عدسی انعکاسی می‌نشیند، که باعث می‌شود بر روی تصویر نهایی اشکالاتی مشاهده شود. با وجود این فیلتر ذرات گرد و غبار بر روی فیلتر خنثی این سیستم نشسته و بعد از روشن و خاموش کردن دوربین این سیستم فعال شده و ذرات را بوسیله ی امواج صوتی با شدت 35kHz از روی فلیتر پایین می‌ریزد و دورن جعبه آینه تخلیه می‌کند. در تصویر زیر نحوه عملکرد این سیستم را مشاهده می‌کنید.

نحوه عملکرد سیستم Supersonic Wave Filter

در بین کارشناسان در مورد کارایی و یا عدم کارایی سیستم کاهش گرد و غبار که در حال حاضر در بسیاری از دوربین های دیجیتال وجود دارد اختلاف نظر وجود دارد. عده ای از کارشناسان درآزمایشگاه به تاثیر 5 % تا 10 % این سیستم اشاره می‌کنند و آن را بیشتر تبلیغات می‌دانند تا کارایی ، در مقابل عده ای از مصرف کنندگان این سیستم را کارا می‌دانند و اشاره می‌کنند که در دراز مدت بسیار کمتر نیاز به تمیز کردن سنسور دوربین‌های خود داشته‌اند. اما چیزی که در این بین آشکار است این است که وجود سیستم های کاهش گرد و غبار بی‌تاثیر نبوده و وجودش با ارزش است.

سیستم Supersonic Wave Filter

سنسور دوربین Lumix DMC-L1 از نظر رفتار نویزی تا حدودی قابل قبول است و در ایزو های پایین هیچ مشکلی برای کاربر ندارد.اما در ایزو های بالا تر به یکباره نویز افزایش پیدا کرده و در ایزو 1600 عملا تصویر کاملا نویزی است ( در نور کم و مناطق تیره تصویر ) این موضوع بیشتر به دلیل ابعاد کوچکتر این سنسورها نسبت به سایر دوربین‌های مشابه است. این موضوع در بین اکثر سنسورهای دوربین‌های سیستم 3/4 مشترک است.
یک موضوع که باز هم ذکر آن خالی از لطف نیست ، آن است که عمق میدان در این سیستم بیشتر از دوربین های دیجیتال با سنسورهای فول فریم و یا کراپ APS است . این موضوع به ابعاد سنسور مربوط است که ذکر جزئیات و مسائل تکنیکی آن خارج از وقت این مطلب است.

و اما طراحی بدنه این دوربین.
طراحی این بدنه توسط متخصصان کمپانی عظیم لایکا و با نیم نگاهی به رنج فایندرهای معروف این کمپانی ( دوربین های سری M لایکا ) صورت گرفته است. همان طور که در عکس زیر مشاهده می‌کنید بدنه پاناسونیک و لایکا کاملا شبیه یکدیگر هستند و با اختلاف اندکی لایکا زیباتر است. بدنه هر دو دوربین از آلیاژ های منیزمی ساخته شده است.

بدنه ی آلیاژی این دوربین های پاناسونیک و لایکا

همین طور که در این تصویر مشاهده می‌کنید این بدنه بسیار به رنج فایندر های لایکا شبیه است. بخصوص رنج فایندر جدید لایکا ( دیجیتال ) که با نام Leica M8 معرفی شد. این نوع ساختار طراحی منحصر به بدنه های دوربین های لایکا می‌باشد که با استفاده از آلیاژ های بسیار مرغوب تهیه و طراحی شده است، این نوع طراحی بیننده را به یاد دوربین های فیلمی دهه 60 و 70 میلادی می‌اندازد.

رنج فایندر های لایکا ( دوربین های سری M لایکا )

از نظر ارگونومی بدنه لایکا بر پاناسونیک برتری دارد. این بدنه از نظر از نظر ابعاد از دوربین Laica Digilux 2 بزرگ‌تر است و به نظر زیباتر می آید.

مقایسه ابعاد Laica Digilux 2 و Laica Digilux 3

پاناسونیک از پردازنده ی مشهور خود با نام Venus Engine III استفاده می‌کند. این پردازنده توانایی عکس برداری 3 عکس در هر ثانیه تا 6 عکس به صورت فایل RAW را دارد.

پردازنده ی Venus Engine III پاناسونیک

این دوربین دارای 3 نقطه فوکوس است که به نظر با این مبلغ پرداختی و این رده قدری کم است ( این مشکل مشترک بین تمامی دوربین های سیستم 3/4 است ) در بسیاری از تست‌ها عنوان شده است که این دوربین ها در نور کم و تاریک فوکوس کندی دارند. از نظر باتری بدنه پاناسونیک توانایی 300 تا 450 شات ترکیبی و لایکا 380 تا 470 شات را دارد. باتری این دوربین‌ها 1500 mAh قدرت دارند و از نوع Lithium –Ion می‌باشد.

باتری پاناسونیک L1

مانیتور این مدل ها 2.5 اینچ با رزلوشن 207 هزار پیکسل است که به نظر مناسب می‌آید.

مانیتور پاناسونیک

این دو مدل برای ذخیره سازی داده ها از کارت‌های SD و همین طور SDHC استفاده می‌کنند. اما متاسفانه در تست‌ها گاهی اشکالاتی در استفاده از کارت‌هایی با ظرفیت بیش از2 گیگابایت دیده شده است که با آپدیت نرم افزار داخلی این دوربین ها مشکل تا حدودی رفع شده است.
این بدنه هم مثل اکثر بدنه های سیستم 3/4 دارای حداکثر سرعت شاتر 4000/1 ثانیه را دارد که در این بین نبود دوربینی با سرعت شاتر بیشتر ( 8000/1 ثانیه ) به چشم می‌آید. همین طور بیشترین زمان باز بودن شاتر در حالت Bulb به 8 دقیقه محدود شده است که این موضوع هم تا حدودی بعضی از خریداران را رنجانده است. اما باید گفت که این محدودیت به دلیل ساختار سنسور این دوربین‌ها است ، چرا که در زمان‌های طولانی تر این سنسورها بشدت داغ شده و عملا هیچ کارایی ندارند و بشدت به آن صدمه می‌زند.
حداکثر سرعت همزمانی فلاش در این دوربین 160/1 ثانیه است که باز هم در مقابل دوربین‌هایی با سرعت 250/1 ثانیه به نظر کم می آید. این دوربین ها هم مثل بسیاری از دوربین های دیجیتال دیگر امکان عملکرد در دو فضای رنگی محبوب یعنی RGB Adobe و sRGB را دارند.
از نظر وزنی این مدل ها جز سبک ترین دوربین های دیجیتال تک عدسی انعکاسی موجود است و وزن بدون باتری آن در حدود 530 گرم است.
و اما پایان کلام اینکه در بازار ایران متاسفانه این دو مدل با استقبال مواجه نشدند! یکی از عوامل عدم استقبال قیمت بالای آن به همراه عدم وجود لوازم جانبی و فعال نبودن نمایندگی‌های فروش در ایران است. قیمت پاناسونیک در حدود 2000 هزار دلار ( به همراه لنز کیت لرزه گیر دار 14-50 ) است. لایکا هم به دلیل سابقه و برند معروف‌تر و همچنین ادعای استفاده از آلیاژ مرغوب‌تر در ساخت بدنه قیمت را 500 دلار ( در ابتدای عرضه ) و در حال حاضر 300 دلار گران تر از پاناسونیک عرضه کرده است.

سیستم برش Four Thirds(قسمت دوم)

2007-08-05 15:19:14

تالیف: کاوه قبادی

پیرو مروری بر سیستم نشیمنگاهی 4/3 در این مقاله قصد داریم مرور مختصری داشته باشیم بر اولین دوربین این سیستم.

در آوریل سال 2001 الیمپوس قول یک بدنه حرفه‌ای مبتنی بر سیستم 4/3 را داد.

اولین دوربین این سیستم در سال 2003 توسط الیمپوس با نام Olympus E-1 عرضه شد .در ابتدای عرضه این مدل با پشتوانه شرکت بزرگ الیمپوس و ریشه عمیقی که این کمپانی در بین عکاسان حرفه‌ای جهان داشت، با استقبال مواجه شد. در سال ابتدایی حضور گرچه فروش نسبتا خوبی داشت، اما در دراز مدت این دوربین تقریبا بازار خود را از دست داد، یکی از دلایل این شکست قیمت بالای تجهیزات جانبی ( لنز و ... ) و عدم وجود لنز های فراوان و گسترده در بازار بود. بسیاری از عکاسان فیلمی بعد از ظهور دیجیتال، کم‌کم خود را با دنیای دیجیتال همراه کردند. این همراهی برای بسیاری از این عکاسان، با پشتوانه تجهیزات و لوازمی بود که از مدل های آنالوگ بجا مانده بود. عکاسان فیلمی با داشتن لنزهای اتوفوکوس ارزشمند زیادی که از دوربین های فیلمی 35 م.م. قدیمی خود در کیف لوازم داشتند، به راحتی توانستند وارد دنیای دیجیتال شوند.
اما یکی از ایرادات این سیستم و مدل این بود که لنزی قدیمی برای این مدل وجود نداشت. تنها راه استفاده از تبدیل‌هایی بود که لنزهای سری OM المیپوس را برای این سیستم قابل استفاده می‌کرد. اما بسیاری از عکاسان عطای این تبدیل‌ها را به لقایش بخشیدند و چون خواستگاه این مدل عکاسان حرفه‌ای بود، این مدل نتوانست با دوربین های همرده خود رقابت کند.
و اما این مدل :
یکی از برتری‌های سیستم 4/3 این است که بدنه در این سیستم به نسبت دوربین های دیجیتال دیگر دارای ابعاد بسیار جمع و جورتری است و همچنین لنز های این سیتم حداقل 30% کوتاه تر از مدل‌های دارای سنسور فول فریم و یا APS است و این می‌تواند برا ی یک عکاس جذاب باشد.
ابعاد این مدل همانظور که در عکس زیر در مقایسه با رقبای همرده ی خود Nikon D100 و 10D Canon بسیار کوچک تر است.

Olympus E-1 دارای بدنه‌ای بسیار خوب و حرفه ای و به صورت ترکیبی ساخته شده بود ، استفاده گسترده از منیزیم و عایق بندی خوب از نقاط قوت این بدنه بود، همیچنین ابعاد مناسب و وزن کم ( 660 گرم ) باعث می‌شد که این مدل به یک مدل محبوب تبدیل شود.

سنسور این مدل ساخته کداک و از نوع 4/3 بود ، این سنسور را کداک به صورت اختصاصی برای الیمپوس طراحی کرده بود. این سنسور دارای 5.1 مگاپیکسل رزولوشن موثر بود و ابعاد تصویر حداکثر 2560*1920 و دارای کراپ فاکتور 2 و نسبت 4:3 بود، این سنسور و نسبت برای عکاسان پرتره بسیار دلنشین است. این دوربین دارای ایزو بین 100 تا 800 و بوسیله Iso Boost می‌توانست در ایزو های 1600 و 3200 نیز عکاسی کند. این دوربین امکان عملکرد در دو فضای رنگی محبوب عکاسان یعنی sRGB و Adobe RGB را دارد، از نظر نویز این دوربین تا حدودی نویزی بود ( چرا که ابعاد سنسور در این مدل از سایر رقبا کوچک‌تر بود). همچنین امکان ذخیره تصاویر با فرمت هایRaw , JPEG را دارد. هر پیکسل این دوربین در حدود 6.8 نانو متر است و در اینده شاهد سنسورهایی با حداکثر 12 مگاپیکسل و هر پیکسل در حدود 4.9 نانو متر در این سیستم خواهیم بود.

حداکثر سرعت شاتر این دوربین 4000/1 ثانیه است و کندترین سرعت آن 60 ثانیه و در حالت Bulb با حداکثر 8 دقیقه نوردهی است. همچنین در حالت همزمانی با فلاش حداکثر سرعت آن 1/180 است.
این دوربین امکان ثبت 3 تصویر در هر ثانیه را دارد (حداکثر 12 تصویر)، همچنین دارای تایمر 2 و 12 ثانیه‌ای است. این دوربین دارای یک نمایشگر 1.8 اینچی با رزولوشن 134 هزار پیکسل است.

Olympus E-1 برای اولین بار در دنیا دارای سیستم گردگیر سنسور بود، این سیستم با نام Supersonic Wave Filter توسط الیمپوس ارائه شد، این سیستم در ابتدای معرفی، با شک و شبهه زیادی همراه بود، اما در دراز مدت، عملکرد این سیستم تقریبا برای بسیاری اثبات شد و در سالهای بعد توسط سونی و کانن و ... بسیاری دیگر از کمپانی‌ها با اسامی متفاوت و سیستم‌های کامل‌تر و با ساختار متفاوت عرضه شد.

این مدل از حافظه Compact Flash برای ذخیره سازی عکس‌ها استفاده می‌کرد ( در صورتی که مدل‌های جدید از کارت‌های حافظه XD استفاده می‌کنند که باعث رنجش عکاسان و مصرف‌کنندگان شده است).

اما عملکرد در بازار، سهم بازار الیمپوس در بازار جهانی در سال 2004 در حدود 17% بود که بسیار به پیش بینی‌ها نزدیک بود، اما نتوانست به سهمی که برایش پیش‌بینی شده بود برسد، در همین سال کانن 37% و نیکون 24% از سهم بازار را در اختیار داشتند. این مدل الیمپوس، سهم قابل توجهی از فروش را به خود اختصاص داده بود، اما به دلایل زیادی نتوانست آنچنان که گمان می‌رفت موفق باشد. در حال حاضر نیز الیمپوس و ماتسوشیتا و لایکا با تولید دوربین‌هایی مبتنی بر سیستم 4/3 سهمی از بازار دوربین‌های تک عدسی انعکاسی دیجیتال را از آن خود کرده‌اند، ولی این سهم بسیار کمتر از پیش‌بینی‌های این کمپانی‌ها است. شاید در آینده نزدیک با جایگرینی مدل Olympus E-1 ( که مدلOlympus EP-1 و یا Olympus E-3 برای جایگزینی در نظر گرفته شده است و بزودی به بازار جهانی ارائه می‌شود)، این شرکت سهم بیشتری از بازار را به دست بیاورد.

در حال حاضر 7 مدل توسط الیمپوس و 1 مدل ماتسوشیتا ( پاناسونیک ) و یک مدل توسط لایکا عرضه می‌شود. با توجه به تبلیغات و هزینه ای که برای این سیستم توسط این کمپانی ها انجام می‌شود، به نظر می‌رسد که بسیار به آینده این سیستم امیدوار هستند.

در مقاله آینده 2 مدل از جدیدترین‌های این سیستم را مرور خواهیم کرد.

ادامه دارد...

سیستم برش Four Thirds(قسمت اول)

2007-07-21 13:24:34

تالیف: کاوه قبادی

در این مقاله مروری داریم بر سیستم برش چهار سوم در دوربین های D-Slr الیمپوس و پاناسونیک و لایکا

سیستم Four Thirds و یا 4/3 یک سیستم نشیمنگاهی لنز است که از سال 1999 توسط الیمپوس و کداک طراحی شد و در حال حاضر به یک استاندارد برای دوربین های D-Slr الیمپوس ، پاناسونیک و لایکا بدل شده است. قبل از این سیستم هرگز یک سیستم نشیمنگاه استاندارد در بین چند کمپانی وجود نداشت ( به جز فوجی که از ماونت ها نیکون استفاده می‌کرد) و برای اولین بار بود که در دنیای دوربین های D-Slr چند کمپانی به یک وحدت رویه رسیدند. سیستم 3/4 یک سیستم آزاد نیست و هر کمپانی و شرکت برای استفاده از آن بایستی اجازه نامه از کمپانی مادر ( الیمپوس دارای حقوق مالکیت سیستم 3/4 است ) داشته باشد.در حال حاضر علاوه بر الیمپوس و کداک ، شرکت های فوجی فیلم ، لایکا ، ماتسوشیتا ( پاناسونیک ) و سیگما در سیستم 3/4 مشارکت دارند.

در سیستم Four Thirds کراپ فاکتور سنسور ها 2 می باشد ، ابعاد سنسور در این سیستم برابر با 18 mm × 13.5 mm ( 22.5 در قطر) است و تصویر تشکیل شده برابر است با 17.3 mm × 13.0 mm (21.6 در قطر). یک موضوع جذاب در مورد این سیستم ، نسبت برش 4 به 3 در آن است که برای پرتره و ترکیب‌بندی بسیار جذاب است (برش دیگر دوربین های D-Slr 3 به 2 است )

بدلیل کوچک تر بودن این سنسور ها نسبت به سایر دوربین های D-Slr این سنسور ها نویز بیشتری دارد ، همچنین عمق میدان در این سنسور ها ( بدلیل کوچک تر بودن ) بیشتر از سنسور های فول فریم و برش APS است.

اولین سنسور این خانواده را کمپانی کداک در سال 2002 از نوع CCD و با رزلوشن 5.1 مگاپیکسل و با کد فنی KAF-5101CE تولید کرد ، این سنسور بر روی دوربین Olympus E-1 قرار گرفت و منجر به تولید اولین دوربین دیجیتال با سیستم 3/4 شد .

به تازگی هم در دوربین های این خانواده از سنسور های Live MOS sensor استفاده شده ،این سنسور ها جزو اولین دوربین های D-Slr است که امکان مشاهده‌ی زنده سوژه بر روی LCD را دارند ، این سنسورها نیز برتری‌هایی بر سایر رقبا دارند که در آینده در مورد آنها صحبت خواهیم کرد

( چارت سنسور های جدید لایو ویو )

( مونت دوربین های 4/3 )

در حال حاضر علاوه بر کمپانی الیمپوس ، کمپانی های سیگما و لایکا برای این سیستم لنز و بدنه تولید می‌کنند.

( تعدادی از لنز های سیستم 4/3 )

الیمپوس به تنهایی 18 لنز برای سیستم 3/4 تولید می‌کند ، که با داشتن کراپ فاکتور 2 محدوده جذابی را شامل می‌شوند .
یکی از ایرادات سیستم 3/4 در مورد لنز های واید است ، واید ترین لنز این سیستم ( تاکنون ) لنزگران قیمت ZUIKO 7-14 mm F4 است که معادل 14-28 در دوربین های فول فریم است ، زاویه ی دید این لنز 114 درجه است که برای یک لنز واید بسیار خوب است ، اما این سیستم در مورد لنز های تله کاملا راضی کننده و هیجان انگیز است ، داشتن یک لنز 300 م م در این سیستم معادل 600 در دوربین های فول فریم است و این برای کسانی که به کادر های بسته و لنز های تله علاقه دارند بسیار جذاب خواهد بود

( دو لنز واید این سیستم ) .

در سیستم 3/4 دو لنز واید می بینیم ، که هر دو توسط الیمپوس ارائه شده اند ، یکی ZUIKO 7-14 mm F4 معروف است و دیگری ZUIKO 11-22mm F 2.8/3.5 است .

در مورد لنز های تله فتو ، تله ترین لنز ازآن سیگما است ، لنز SIGMA 300-800mm F 5.6 است که معادل 600-1600 در دوربین های فول فریم می باشد و برای علاقمندان به تله بسیار جذاب است ، تله ترین لنز الیمپوس هم ZUIKO 70-300mm F 4/5.6 است که معادل 140-600 در دوربین های فول فریم می باشد.

( یکی لنز تله ی سیگما و دیگری تعدادی از لنز های سیکما با سیستم 4/3)

در این سیستم یک لنزFish Eye وجود دارد ، این لنز هم ساخته الیمپوس است ، این لنز ZUIKO 8mm F 3.5 است .

( لنز فیش آی سیستم 4/3)

یک لنز جذاب که به تازگی توسط الیمپوس عرضه شده و دارای دامنه بسیار خوبی است ، لنز ZUIKO 12-60mm F 2.8/4 است که معادل لنز های 24-120 می باشد و دارای محدوده وسیع و خوبی است ، همچنین لنز ZUIKO 18-180mm F 3.5/6.3 که به عنوان یک لنز همه کاره می‌تواند موثر باشد ( معادل 36-360 در دوربین های فول فریم )

در سیستم 3/4 امکان انتخاب 4 لنز ماکرو وجود دارد ، که 2 تا متعلق به الیمپوس و 2 تای دیگر متعلق به سیگما است ، دو لنز ZUIKO 35mm F 3.5 و ZUIKO 50 F 2 هستند و دو لنز سیگما ی SIGMA 105mm F2.8 و SIGMA 150mm F 2.8 هستند.

( لنز 150 ماکرو سیگما )

همچنین یک تله کانورتور 1.4 x ساخت الیمپوس نیز موجود است . یک تبدیل برای لنز های OM به این سیستم نیز وجود دارد .
در این بین پاناسونیک دو لنز برای سیستم 3/4 تولید می‌کند ، یکی Panasonic 25mm F 1.4 و دیگری Panasonic 14-50mm F 2.8/3.5 است .

در حال حاضر اکثر دوربین های الیمپوس با دو لنز کیت عرضه می‌شوند که یکی ZUIKO 14-42mm F 3.5/5.6 و دیگری ZUIKO 40-150mm F 4/5.6 است .

در آینده دوربین‌های این سیستم را مرور خواهیم کرد ، دوربین هایی که به لرزه‌گیر‌های داخلی IS مجهز شده‌اند و دارای بدنه‌های آلیاژی هستند و امکان Live View دارند ، همچنین مجهز به سیستم غبارزدا هستند.

( بدنه های این سیستم ) در حال حاضر 7 بدنه از الیمپوس و یک بدنه از پاناسونیک (DMC-L1)و یک بدنه از لایکا (DigiLux 3) در بازار وجود دارد که بزودی بدنه ی حرفه‌ای این سیستم EP1 که ساخت شرکت الیمپوس است وارد بازار می‌شود.

(تعدادی از لوازم و لنز ها و بدنه های این سیستم)

بحث و گفتگو در مورد موضوع این مقاله در تالار گفتگو

ادامه دارد...

منابع :

http://www.four-thirds.org
http://www.biofos.com
http://www.dpreview.com
http://www.sigmaphoto.com
http://www.4-3system.com/
http://www.leica-camera.com
http://en.wikipedia.org
http://www.kodak.com
http://www.dta.it/support/data_sheets/kodak/kaf-5101ce.pdf

سیستم فوکوس خودکار چگونه کار می کند؟

2005-12-28 11:28:39

فوکوس خودکار یک سیستم ارزشمند است که امروزه در بیشتر دوربینها وجود دارد و باعث صرفه جویی در زمان می شود. در بیشتر حالات، این سیستم به بالاتر رفتن کیفیت عکسی که می گیریم کمک زیادی میکند.
در این مقاله، در مورد دو نوع سیستم فوکوس خودکار موجود مطالبی را خواهید آموخت. ضمنا ترفندهایی را یاد می گیرید که از مات شدن عکسهایتان بر اثر اشتباه سیستم فوکوس خودکار جلوگیری نمایید.

فوکوس خودکار چیست؟
سیستم فوکوس خودکار یا اتوفوکوس (AF) را می توان سیستم فوکوس برقی نیز نامید، چون از یک کامپیوتر برای به حرکت در آوردن یک موتور مینیاتوری و فوکوس لنز برای شما بهره می‌گیرد. فوکوس عبارت است از حرکت به عقب و جلوی اجزائی از لنز تا زمانی که دقیق‌ترین تصویر ممکن بر روی فیلم یا سنسور تصویر تشکیل شود. باتوجه به فاصله سوژه از دوربین، لنز باید فاصله مشخصی از سنسور بگیرد تا بتواند تصویر واضحی را تشکیل دهد.
در بیشتر دوربین‌های پیشرفته، فوکوس خودکار یکی از امکانات خودکاری است که برای راحتی گرفتن عکس در دوربین تعبیه شده است. کلا دو نوع سیستم فوکوس خودکار وجود دارد: سیستم فعال و غیر فعال، در بعضی از دوربین ها ممکن است از ترکیبی از این دو سیستم استفاده شود. بطور کلی، در گذشته، دوربینها بیشتر از سیستم فعال استفاده می‌کردند، در حالی که بیشتر دوربینهای SLR حرفه‌ای با لنزهای قابل تعویض و دوربین های اتوماتیک امروزی، از سیستم‌های غیر فعال بهره می‌گیرند.

فوکوس خودکار فعال
در سال 1986، شرکت پولاروید از نوعی سیستم فاصله یاب صوتی (سونار)، مشابه آنچه که زیر دریایی‌ها در زیر دریا بکار می‌برند، برای یافتن فاصله دوربین تا سوژه استفاده نمود. این دوربین با یک پخش کننده، اصواتی با فرکانس بسیار بالا منتشر می کرد و سپس امواج برگشتی را دریافت می‌نمود. این مدلها که شامل Polaroid Spectra و SX-70 بودند، زمانی را که طول می‌کشید تا امواج برگشتی اولتراسونیک به دوربین برسند محاسبه نموده و فوکوس لنز را بر اساس آن تنظیم می کردند. استفاده از صوت، محدودیتهای خاص خود را داشت، مثلا اگر می‌خواستید از درون یک اتوبوس با پنجره‌های بسته عکس بگیرید، امواج صوتی بجای برخورد به سوژه مورد نظر در بیرون اتوبوس، به شیشه برخورد میکرد و باعث می شد تا دوربین در فوکوس اشتباه نماید.
این سیستم پولاروید، یک سیستم کلاسیک فعال محسوب می‌شد. این سیستم بخاطر این فعال نامیده می‌شد که دوربین برای تشخیص فاصله جسم تا دوربین، چیزی را از خود انتشار می‌داد (در این مورد امواج صوتی).
سیستم فوکوس خودکار فعال روی دوربین‌های امروزی، بجای امواج صوتی از سیگنالهای مادون قرمز استفاده می‌کنند که برای فوکوس روی اشیائی تا فاصله 6 متر و کمی بیشتر تا دوربین عالی عمل می‌کند. سیستم‌های مادون قرمز از تکنولوژیهای مختلفی برای سنجش فاصله جسم استفاده می‌کنند. این سیستمها معمولا شامل تکنولوژیهایی نظیر:
- مثلث بندی
- سنجش میزان نور مادون قرمز برگشتی از جسم
- زمان
می‌باشند.
مثلا در این سند سیستمی شرح داده شده که یک پالس نور مادون قرمز را به سمت جسم می تاباند و از میزان نور بازتاب شده برای تشخیص فاصله جسم تا دوربین استفاده می‌کند. سیستم مادون قرمز، یک سیستم فعال محسوب می‌شود، چون دوربین همیشه باید یک انرژی نوری مادون قرمز نامرئی را هنگام فوکوس به بیرون دوربین بفرستد و آن را پس بگیرد.
تصور دوربینی که مانند پولاروید بجای امواج صوتی امواج مادون قرمز به بیرون می‌فرستد، کار مشکلی نیست. جسم نور مادون قرمز را به سمت دوربین منعکس می‌کند و ریزپردازنده دوربین، زمان بین ارسال و دریافت امواج را محاسبه می‌کند. با این اختلاف زمانی و مشخص بودن سرعت امواج، می توان فاصله دقیق را محاسبه نمود و به موتورهای لنز، فرمان لازم برای حرکت به سمت جلو یا عقب، برای رسیدن به فاصله مورد نظر را صادر کرد. این فرآیند فوکوس تا زمانی که کاربر شاتر را تا نیمه فشرده نگاه داشته باشد مرتب تکرار می شود. تنها تفاوت بین این سیستم و سیستم اولتراسونیک در سرعت پالسها می‌باشد. امواج اولتراسونیک با سرعت صدها کیلومتر در ساعت حرکت میکنند (شرعت صوت)، در حالی که سرعت امواج مادون قرمز صدها هزار کیلومتر در ثانیه (سرعت نور) است.
سنجش امواج مادون قرمز نیز دچار مشکلاتی می‌باشد. مثلا:
- یک منبع امواج مادون قرمز از یک شعله آتش (مثلا شمع‌های کیک تولد) می‌تواند سنسور سیستم مادون قرمز را دچار سردرگمی نماید.
- یک جسم سیاه می تواند شعاع نوری مادون قرمز را جذب نموده و برگشتی نداشته باشد.
- شعاع مادون قرمز ممکن است توسط چیزی جلوتر از سوژه مورد نظر برگشت داده شود و به سوژه مورد نظر ما نرسد.
یکمزیت سیستم فوکوس فعال این است که براحتی در تاریکی مطلق کار میکند و عکاسی با فلاش را بسیار موثر و راحت می‌کند.
روی هر دوربینی که از سیستم مادون قرمز استفاده می‌کند، می توانید هم پخش کننده نورمادون قرمز و هم دریافت کننده آن را در جلوی دوربین، تقریبا نزدیک منظره یاب مشاهده نمایید.
برای استفاده موثر از سیستم فوکوس خودکار مادون قرمز، باید مطمئن شویم که هم پخش کننده و هم دریافت کننده مادون قرمز مسیر باز و بدون تداخلی تا سوژه مورد نظر دارند و مثلا در جلوی آنها یک توری یا نرده _همانند قفس‌های باغ وحش – وجودندارد. اگر سوژه دقیقا در وسط نباشد، ممکن است نور از جسم دیگری که مد نظر ما نیست بازگردانده شود و فوکوس در نقطه اشتباه صورت بگیرد. بنابر این باید همیشه هنگام فوکوس سوژه را در میان کادر قرار داد. اشیاء بسیار درخشان یا نورهای درخشان ممکن است تشخیص نور برگشتی برای دوربین را با مشکل مواجه نمایند، بنابر این تا حد ممکن از قرار دادن چنین مواردی در کادر اجتناب نمایید.

سیستم‌ها فوکوس خودکار غیر فعال
سیستم‌های فوکوس خودکار غیر فعال در بیشتر دوربین های SLR و اتوماتیک امروزه مشاهده می شود و فاصله جسم تا دوربین را با تحلیل کامپیوتری تصویری که دریافت می‌کند انجام می‌دهد. دوربین منظره واقع در کادر را در نظر می‌گیرد و با عقب و جلو بردن لنز، بهترین فوکوس ممکن را جستجو می‌کند.
سنسور فوکوس مورد استفاده یک CCD است (از جنس همان سنسورهای تصویر دوربین‌های دیجیتال) که ورودی الگوریتم‌هایی را که کنتراست اجزاء واقعی تصویر را محاسبه می‌کند، فراهم می‌نماید. سنسور CCD مورد استفاده معمولا یک نوار باریک 100 یا 200 پیکسلی است. نور تشکیل شده از لنز به این باریکه برخورد می‌کند و ریز پردازنده دوربین مقادیر شدت نور در هر پیکسل را مورد بررسی قرار می‌دهد. تصاویر زیر به شما کمک می‌کند تا آنچه را که دوربین می بیند، درک نمایید:

منظره خارج از فوکوس

تصویر خارج از فوکوس روی نوار باریک

منظره فوکوس شده

تصویر فوکوس شده روی نوار باریک

ریز پردازنده دوربین به پیسکلهای روی نوار سنسور نگاه میکند و تفاوت شدت نور در سلولهای همجوار را اندازه می‌گیرد. اگر منظره خارج از فوکوس باشد، پیسکلهای مجاور دارای شدت نورهای مشابه هم می‌باشند. ریزپردازنده لنز را حرکت می‌دهد و دوباره پیکسلهای سنسور را بررسی میکند و می‌بیند که آیا اختلاف بین شدت نور پیکسلهای مجاور بیشتر شده (رو به فوکوس) یا کمتر شده است. سپس ریزپردازنده به جستجوی نقطه‌ای می‌پردازند که بیشترین اختلاف شدت بین پیکسلهای مجاور وجود داشته باشد، این نقطه، بهترین موقعیت فوکوس است. به تفاوت پیکسلها در مستطیل‌های قرمز توجه نمایید: در مستطیل بالایی، تفاوت در شدت نور بین پیکسلهای مجاور بسیار جزئی است، در حالی که در مستطیل پایینی، این تفاوت بیشتر شده است. چیزی که در مستطیل‌های قرمز میبینید، همان چیزی است که ریز پردازنده دوربین می‌بیند و بر اساس آن موتور لنز را به عقب و جلو می‌برد.
در سیستم غیر فعال فوکوس باید نور و کنتراست در تصویر وجود داشته باشد تا بتواند وظیفه خود را بخوبی انجام دهد. در تصویر باید جزئیاتی موجود باشد تا کنتراست کافی ایجاد نماید. اگر بخواهید از یک دیوار خالی یا یک جسم بزرگ با رنگ یکنواخت عکس بگیرید، دوربین نمی‌تواند پیکسلهای مجاور را مقایسه نماید و بنابر این در فوکوس دچار مشکل می‌شود.
در سیستم فوکوس غیر فعال همانند سیستم های فعال مادون قرمز یا اولتراسونیک، محدودیتی برای فاصله جسم تا دوربین وجود ندارد. ضمنا سیستم فوکوس غیر فعال، براحتی از میان یک پنجره نیز فوکوس را براحتی انجام میدهد، چون آن هم، همانطور که شما می‌بینید، تصویر را می‌بیند.
سیستم‌های فوکوس غیر فعال معمولا نسبت به جزئیات در راستای عمودی واکنش نشان می‌دهند (یعنی سنسورهای فوکوس معمولا افقی قرار گرفته‌اند). وقتی دوربین را بصورت افقی نگاه داشته‌اید، سیستم فوکوس غیر فعال برای فوکوس روی یک کشتی واقع در افق مشکل دارد، ولی براحتی روی یک میله پرچم فوکوس می‌کند. اگر دوربین را در وضعیت افقی معمولی نگاه داشته‌اید، سعی نمایید روی لبه‌های عمودی اشیاء فوکوس نمایید. برعکس در صورتی که دوربین را در وضعیت عمودی نگاه داشته‌اید، بهتر است روی جزئیات افقی فوکوس نمایید.
در طراحی دوربین‌های جدیدتر و گرانقیمت‌تر سعی شده که از ترکیبی از سنسورهای افقی و عمودی برای حل این مشکل استفاده شود. اما هنوز جلوگیری از سردرگمی دوربین بر اثر فوکوس روی اجسام با رنگ یکنواخت بر عهده عکاس است.
باید با نگاه کردن از درون منظره یاب به یک تصویر کوچک یا کلید برق بر روی یک دیوار بزرگ خالی، ببینید سنسور فوکوس خودکار دوربین‌تان چه سطحی را می‌پوشاند. دوربین را از راست به چپ حرکت دهید و ببینید در چه نقطه‌ای دچار سردرگمی می شود. نقطه حساس و موثر فوکوس را در دوربینتان پیدا نمایید و برای فوکوس دقیق‌تر و سریع‌تر، سوژه مورد نظر را در این نقطه قرار دهید و بعداز فوکوس کادربندی لازم را برای عکس انجام دهید.

آیا سیستم‌های فوکوس خودکار همیشه سریعتر و دقیقتر هستند؟
نهایتا تشخیص اینکه سوژه مورد نظر در فوکوس قرار دارد یا نه بر عهده عکاس است. دوربین صرفا در این تصمیم گیری به شما کمک می کند. دو عامل اصلی مات شدن تصویر در هنگام استفاده از سیستم فوکوس خودکار عبارتند از:
- فوکوس اشتباه دوربین بر روی پس زمینه یا جلو زمینه
- حرکت کردن دوربین هنگام فشار دادن دکمه شاتر
چشم شما دارای یک سیستم فوکوس خودکار بسیار سریع است. این آزمایش ساده را انجام دهید: دستتان را در نزدیکی صورت تان نگاه دارید و روی آن فوکوس کنید. بعد بسیار سریع روی جسمی دورتر از دستتان توجه نمایید. جسم واقع در دور دست واضح است، ولی دست شما واضح و در فوکوس نیست. دوباره به دستتان نگاه نمایید. دستتان واضح است، ولی از گوشه چشم می بینید که جسم دور مات شده است. دوربین شما با این سرعت و دقت قادر به فوکوس روی اجسام دور و نزدیک نیست، بنابر این شما باید به آن کمک نمایید.

قفل فوکوس: راهی برای گرفتن تصاویر با فوکوس عالی
کاربر دوربین می تواند با استفاده نامناسب باعث اشتباه سیستم فوکوس خودکار دوربین شود. قرار دادن دو نفر در میان کادر ممکن است باعث تار شدن تصویر شود، چرا که دوربین روی فضای خالی بین آنها _فضای بین دو کروشه_ فوکوس می‌نماید. چرا؟ چون سیستم فوکوس خودکار دوربین معمولا در مد منظره در پس زمینه – دور دست- فوکوس می کند و در اینجا پس زمینه فضایی است که از میان دو نفر دیده می‌شود.
راه حل این است که سوژه‌های خود را خارج از مرکز قرار دهید و از قفل فوکوس دوربین‌تان استفاده نمایید. معمولا، قفل فوکوس با فشردن شاتر تا نیمه و نگاه داشتن آن فعال می شود، اکنون در حالی که شاتر ار تا نیمه نگاه داشته اید و روی سوژه مورد نظر فوکوس کرده‌اید میتوانید کادر بندی مورد نظر خود را اعمال نمایید. مراحل کار به این ترتیب است:
1- تصویر را بصورتی ترکیب بندی نمایید که سوژه در یک سوم راست یا چپ تصویر واقع شود. (تصاویری که به این صورت ترکیب بندی شوند چشم نوازترند). شما بعدا دوباره به این کادربندی بر می‌گردید.

2- دوربین را به سمت چپ و راست حرکت دهید، به گونه‌ای که کروشه وسط تصویر روی سوژه مورد نظر واقع شود.

3- شاتر را تا نیمه فشار دهید تا دوربین روی سوژه مورد نظر فوکوس نماید. انگشت خود را در همین وضعیت روی شاتر نگاه دارید.
4- به آرامی دوربین را به سمت راست یا چپ (یا احیانا بالا و پایین) حرکت دهید تا کادر بندی مورد نظر در بخش 1 را به دست آورید. شاتر را تا آخر فشار دهید تا عکس گرفته شود. ممکن است برای عادت کردن به این روش به کمی تمرین و تمرکز نیاز داشته باشید، ولی نتیجه کار عالی است.

ضمنا می‌توانید از همین روش در وضعیت عمودی نیز استفاده نمایید، مثلا هنگامی که یک کوه یا ساحل را در پس زمینه عکس دارید.

چه هنگامی باید از فوکوس دستی استفاده نماییم؟
حلقه فوکوس دستی روی دوربینهای SLR و بعضی از دوربین غیر SLR وجود دارد. در بعضی از دوربین‌های اتوماتیک نیز، با استفاده از چرخاندن یک گردونه یا فشار یک دکمه، میتوان بصورت دستی فوکوس نمود. وقتی می‌خواهید از یک حیوان پشت نرده یا قفس در باغ وحش عکس بگیرید، سیستم فوکوس خودکار دوربین احتمالا بجای فوکوس روی حیوان، روی میله‌ها یا سیم توری قفس فوکوس میکند. در دوربین‌هایی که دارای فوکوس دستی هستند در چنین مواردی از فوکوس دستی استفاده نمایید:
- یک لنز زوم روی دوربینی با سیستم فوکوس فعال دارید و جسم شما بیش از 7-8 متر فاصله دارد.
- دوربینی با سیستم فوکوس غیر فعال دارید و جسم مورد نظر دارای حزئیات کمی است و یا جزئیاتی ندارد، همانند یک یک پیراهن سفید کامل بدون کراوات.
- سوژه شما دارای نور کافی نیست یا خیلی درخشان است و بیشتر از 7-8 متر فاصله دارد.
- در حال عکاسی ماکرو هستید که عمق میدان شما بسیار باریک است و دوربین دقیقا در محل مورد نظر شما فوکوس نمی‌کند.
- سایر مواردی که فکر می‌کنید سیستم فوکوس خودکار دوربین، قادر به فوکوس مورد نظر شما نیست.

سیستم فوکوس خودکار دوربین‌های ویدئویی
سیستم فوکوس در یک دوربین ویدئویی، سیستم غیر فعال است که معمولا از ناحیه مرکزی تصویر برای فوکوس استفاده می‌نماید. هر چند این مکانیزم برای فوکوس سریع مناسب است، ولی دچار مشکلات خاص خود نیز می‌باشد:
- می تواند در شرایط خاصی عکس‌العمل کندی داشته باشد.
- در بعضی موارد بدون نتیجه برای یافتن جسمی که روی آن فوکوس کند، مرتب لنز را عقب و جلو میکند.
- وقتی جسم موردنظر در مرکز کادر نیست، روی نقطه ناخواسته فوکوس ‌می‌کند.
- وقتی چیزی از بین سوژه و لنز عبور نماید، فوکوس تغییر می‌کند.
دوربین های ویدئویی با فوکوس خودکار در نور مناسب بهتر عمل می‌کنند. در نور کم، بهتر است از فوکوس دستی استفاده نمایید.

لامپ کمی فوکوس
امروزه بیشتر سازندگان دوربین‌هایشان را با یک لامپ ( که معمولا کنار یا بالای لنز قرار دارد) مجهز می‌کنند که در شرایطی که نور کافی نیست، جسم مورد نظر شما را با آن روشن می‌کنند. این لامپ در شرایطی که دوربینهای عادی دچار مشکل هستند،به سیستم فوکوس دوربین برای فوکوس دقیق کمک میکند. معمولا برد این لامپ کوتاه و تا حدود 3-4 متر است. بعضی لامپ‌ها بجای نور مرئی، از نور مادون قرمز استفاده می‌کنند که برای عکاسی از سوژه‌های خاص بدون متوجه کردن یا اذیت کردن آن بهتر است. سیستم‌های فلاش خارجی و پیشرفته، لامپ کمکی فوکوس با برد بیشتر و عملکرد بهتری را فراهم می‌کنند.

سیستم کمکی فوکوس، روی این دوربین کانن S50، بالای لنز و کنار فلاش واقع شده استو در واقع یک سیستم دو منظوره است. در شرایط نور کم، ابتدا یک شعاع نوری طرحدار سفید می‌تاباند و سیستم فوکوس دوربین قفل می‌کند. سپس، اگر فلاش و سیستم ضد قرمزی چشم فعال باشد، قبل از گرفتن عکس چند بار نور می تاباند تا مردمک چشم تنگ‌تر شود و چشم قرمز نشود.

سیستم فوکوس خودکار هولوگرام، بر روی بعضی از دوربین‌های سونی وجود دارد و با تابش یک طرح ضربدری نور لیزر روی سوژه، به فوکوس دوربین کمک می‌کند. این نور درخشان لیزر به سیستم فوکوس خودکار تشخیص کنتراست دوربین کمک میکند تا روی جسم مورد نظر فوکوس و قفل نماید. این سیستم تا زمانی که جسم به اندازه کافی بزرگ باشدتا چند باریکه نور روی آن واقع شود، به خوبی کار می‌کند. از مزایای این سیستم این است که فوکوس روی اجسامی که دارای کنتراست و یا جزئیات کافی نباشند نیز براحتی انجام می‌شود.

با بررسی سیستم‌های مختلف فوکوس، اکنون با راحتی و دید بازتری می توانیم دوربین خود را در شرایطی قرار دهیم تا بهترین فوکوس و فوکوس در نقطه مورد نظر را انجام دهد.

منبع: HowStuffWorks

مروري بر سيستمهاي لرزه گير (Antishake)

2004-11-26 16:16:53

در دنياي عكاسي يك مساله كاملا واضح است: در اغلب موارد از سه‌پايه ، كه موثرترين وسيله‌ براي تهيه عكسهاي شارپ است، استفاده نمي‌شود.
سيستمهاي لرزه گير كه به نامهاي مختلفي مانند Vibration Reduction ، Optical Stabilization و يا Anti Shake معروفند، براي رفع اين نياز همگاني ابداع شدند: نياز به تهيه عكسهاي شارپ بدون استفاده از سه پايه!
با استفاده از اين سيستمها ، امكان تهيه عكسهاي شارپ با سرعتهايي از شاتر وجود دارد كه قبلا فقط با سه پايه امكان داشت. اولين بار اين سيستمها در سال 1994 در دوربينهاي ارزانقيمت Nikon و بعد در سال 1996 در لنزهاي Canon براي دوربينهاي EOS SLR عرضه شدند. از آن زمان تاكنون اين سيستمها به يكي از مهمترين و باارزشترين فناوريهاي عكاسي تبديل شده‌اند.
امروزه در تعداد زيادي از لنزهاي كانن (كه با علامت IS مشخص مي‌شوند) و نيكون (كه با علامت VR مشخص مي‌شوند) و نيز اخيرا در لنزهاي شركت سيگما، از اين سيستم استفاده شده است. همچنين در دوربينهاي غيرSLR مانند
Konica Minolta A2, A1, A200, Z3 ، Canon Powershot S1 IS ، Nikon 8800 و Panasonic Lumix FZ10, FZ20, FX5 و ... اين سيستمها بكار رفته اند. اخيرا در دوربين SLR جديد Konica Minolta 7D نيز اين سيستم در خود دوربين بكار رفته است.

كارآيي
دركارآيي اين سيستمها شك نكنيد! امكان استفاده از 2 ( و يا در برخي موارد 3) پله پايينتر سرعت شاتر عملا اثبات شده است و اين يعني به واقعيت پيوستن يك رويا.
اما استفاده از اين سيستمها نكاتي دارد كه بدون توجه به آنها ممكن است نتوان از تمام كارآيي اين سيستمها استفاده نمود.

1- اين سيتستمها قادر نيستند از محو شدگي عكسها بعلت حركت سوژه جلوگيري كنند. بجز استفاده خاص آنها براي Paning، براي عكاسي از موضوعات متحرك كاربرد ندارند. بنابراين اين سيستمها براي عكاسيهاي ورزشي( بجز ورزشهايي كه امكان استفاده از حالت Paning در آنها وجود دارد) مفيد نخواهند بود.

2- كلا تهيه عكسهاي شارپ در بسياري از اوقات به شانس نيز بستگي دارند. اگر كاربر تكنيك خوبي داشته باشد، اين سيستمها ميتوانند او را براي رسيدن به عكسهاي شارپ ياري كنند و احتمال تهيه چنين عكسهايي را بالا ببرند. اما در اغلب اوقات نميتوانند اشتباهات تكنيكي كاربر را جبران كنند. پس در عكاسي، تكنيك و دقت بالا هميشه لازم است.

3- توصيه مي‌شود كه براي استفاده از اين سيستمها بايد طريق منظره ياب سوژه مورد نظر را ديد و منتظر سكون سوژه شد و سپس دكمه شاتر را زد. در لنزهاي نيكون اين امكان وجود دارد كه لرزه‌گير را درست در هنگام نوردهي بكار بياندازيم، اما كلا اين روش چندان مورد قبول نيست.

4- در مورد سوژه هاي دور، امكان استفاده از 2 يا حتي 3 پله پايينتر سرعت شاتر وجود دارد. اما براي موضوعات نزديك بايستي از سرعتهاي بيشتر شاتر استفاده شود.

5- اين سيستمها براي عكاسان طبيعت نيز بسيار جذاب است. چرا كه امكان استفاده از ديافراگمهاي كوچكتر (يك يا دو عدد بزرگتر F ) و در نتيجه افزايش عمق ميدان وجود دارد. بنابراين فوكوس بهتر و دقيقتر در مورد سوژه هاي نزديك از فوايد استفاده از اين سيستمها خواهد بود.

6- امكان استفاده از سرعت 1/50 ثانيه با فاصله كانونيهاي 380-420 ميليمتر در دوربينهاي غير SLR وجود دارد. در دوربينهاي Konica Minolta A2 و Canon S1 IS و Panasonic Lumix اين گونه عكسها به مراتب بهتر از دوربينهاي سنگين SLR خواهند بود كه در آنها ضربه آينه خود يك مشكل عمده در ايجاد لرزش محسوب مي‌شود.

7- اثرات سيستمهاي لرزه‌گير در فاصله كانونيهاي زياد به مراتب بيشتر از فاصله كانونيهاي كم و عكاسي وايد است.

8- كلا بسياري از عكاسان حرفه اي در هنگام عكاسي قادرند دوربين را تا حد بسيار زيادي بدون حركت نگه دارند. اين افراد ممكن است در سرعتهايي از شاتر به سمت استفاده از سيستمهاي لرزه گير روي بياورند كه ديگر در آن سرعتهاي پايين، از اين سيستمها نيز كاري ساخته نباشد.

مكانيسم
سيستمهاي لرزه گير يك مكانيسم بسيار منطقي دارند. ميزان و جهت حركت نامطلوب را تشخيص مي‌دهند و با ايجاد يك حركت مخالف به همان اندازه در اجزاي لنز (و يا CCD در دوربين Konica )، حركت و لرزش را خنثي ميكنند. در مورد لنز، معمولا يك جزء يا گروهي از چند جزء در ساختمان لنز (با ضريب 1.0X ) در اين حركت دخيلند. تشخيص ميزان و جهت حركت نيز بر عهده حسگرهاي Gyro است كه اطلاعات خود را به پردازشگر منتقل خواهند كرد.

سيستمهاي لرزه گير و سه پايه
آيا هنگام استفاده از سه پايه، بايد سيستم لرزه گير را خاموش كرد ؟
بر اساس اطلاعاتي كه كانن در اين زمينه منتشر كرده است، در هنگام استفاده از سه پايه بهتر است لرزه گير خاموش باشد. احتمالا وقتي كه حركتي وجود نداشته باشد، اين سيستمها در يك سيكل معيوب مي افتند كه باعث كاهش شارپنس عكس خواهند شد.
اما اين همه ماجرا نيست. در يك سري از لنزهاي كانن كه ليست آنها را در زير مشاهده مي‌كنيد، حسگر سيستم لرزه گير، خود تشخيص مي‌دهد كه دوربين روي 3 پايه است و سيستم لرزه‌گير را وارد حالت Tripod خواهد كرد كه در اين حالت، اين سيستم مي‌تواند لرزشهاي ناشي از حركت آينه و حركت شاتر را، در سرعتهاي پايين جبران كند.

EF 28–300mm f/3.5–5.6L IS USM
EF 70–200mm f/2.8L IS USM
EF 70–300mm f/4.5–5.6 DO IS USM
EF 300mm f/2.8L IS USM
EF 400mm f/2.8L IS USM
EF 400mm f/4 DO IS USM
EF 500mm f/4L IS USM
EF 600mm f/4L IS USM

كاربرد سيستمهاي لرزه گير در Paning
سيستمهاي لرزه گير در دو جهت افقي و عمودي عمل ميكنند و تمام لرزشهاي موجود در اين دو محور را خنثي مي‌كنند. حال فرض كنيد كه مي‌خواهيد از يك دوچرخه سوار، عكسي با پس زمينه محو تهيه كنيد. بالاجبار در اين حالت بايد دوربين را در جهت حركت سوژه، حركت دهيد. در اين گونه مواقع اگر سيستم لرزه گير روشن باشد ، عكس كاملا محو خواهد شد.
در اينجا مي‌توان محور افقي سيستم لرزه گير را خاموش كرد تا حركت لازم دوربين در اين جهت را خنثي نكند. اما چرا محور عمودي را روشن نگه داريم؟ اگر محور عمودي را روشن نگه داريم، سيستم مي‌تواند حركتهاي نامطلوب دست در جهت بالا و پايين را درهنگام Paning حس كرده و در نتيجه عكس حاصله داراي يك پس زمينه محو عالي خواهد بود. در غير اينصورت در پس زمينه محو بعلت حركات عمودي دست، موجهايي مشاهده خواهد شد.

عكس سمت چپ بدون استفاده از لرزه گير تهيه شده است. به وجود موج در پس زمينه محو دقت كنيد و آنرا با پس زمينه محو يكدست سمت راست مقايسه نماييد كه با سيستم لرزه گير paning تهيه شده است.

در لنزهاي IS كانن حالت خاموش بودن محورافقي با استفاده از يك سوييچ روي لنز قابل انتخاب است (mode 2‌). در لنزهاي سيگما نيز سيستم مشابهي وجود دارد. اما در لنزهاي نيكون سوييچي وجود ندارد بلكه خود سيستم VR لنز حركت افقي دوربين را حس كرده و لنز را در حالت Paning قرار مي‌دهد.
اما بخاطر داشته باشيد كه اين سيستم در مورد سوژه هايي كه در هنگام حركت افقي، حركات بالا و پايين نيز دارند، نمي‌تواند كاربرد داشته باشد. بنابراين در هنگام عكاسي از كانگورو اين سيستم را كلا خاموش كنيد!!

سيستم لرزه گير در دوربين SLR !!

همانگونه كه ميدانيد لنزهاي سري IS كانن و VR نيكون امكان استفاده از سيستمهاي لرزه گير را براي دوربينهاي SLR كانن و نيكون فراهم كرده‌اند. اما كونيكا مينولتا با معرفي دوربين Maxxum 7D ، اين سيستم را در خود دوربين كار گذاشته تا امكان استفاده از آن با تمام لنزهاي سازگار فراهم باشد. با توجه به اينكه لنزهاي مجهز به سيستم لرزه گير كانن و نيكون بسيار گرانقيمت هستند، اين موضوع ميتواند يك موضوع جذاب براي افرادي باشد كه مي‌خواهند بسمت سيستمهاي SLR پيش بروند.
اما برخي عقيده دارند كه اين موضوع چندان نيز به نفع كونيكا نيست چرا كه بايد يك سري لنز جديد براي اين دوربين عرضه نمايد تا براي استفاده از اين سيستم، داراي دايره روشن‌ سازي‌ لنز (Circle of illumination) بيش از مقدار لنزهاي معمولي كونيكا باشند.
در مقابل، كونيكا مي‌گويد كه چون اندازه چيپ اين دوربين كوچكتر از اندازه APC-S است (16.7x25.1mm )، بنابراين استفاده از اين سيستم با لنزهاي معمولي كونيكا نيز امكان دارد.

در نهايت بنظر مي‌آيد كه بتدريج سيستمهاي لرزه‌گير، يكي از اجزاي لازم عكاسي خواهند شد و علاوه بر لنزهاي گرانقيمت و دوربينهاي نسبتا گران غير SLR، در دوربينهاي متوسط نيز در دسترس عموم قرار بگيرند.

براي آگاهي از جزئيات كارآيي و مقايسه دقيق اين سيستمها، در چند لنز از شركت كانن، نيكون و سيگما و نيز در دوربينهاي Canon S1 IS ، Konica Minolta A2 و Panasonic Lumix FZ10 اين فايل pdf را كه نتيجه بررسيهاي دقيق مجله Popular Photography در آگوست 2004 است، دانلود نماييد.

منابع:

http://www.popphoto.com
http://www.dpreview.com/learn/?/key=image_stabilization
http://www.dpreview.com/learn/?/Glossary/Optical/Anti-shake_01.htm
http://www.dpreview.com/news/0402/04021219konicaminoltadimagea2.asp
http://www.dcresource.com/reviews/minolta/dimage_z3-review/index.shtml
http://www.ephotozine.com/equipment/tests/testdetail.cfm?test_id=331
http://www.pcmag.com/article2/0,1759,1602084,00.asp

عکاسي متوالي(Burst Mode)

2004-04-13 05:44:23

نعما محمديان روشن

يكي از محسنات عكاسي ديجيتال آن است كه تكنيكهاي مختص عكاسان حرفه اي را در اختيار همگان قرار داده است. امكان تهيه عكسهاي پشت سر هم (Burst Mode ) يكي از اين موارد است.
در اين حالت دوربين به طور خودكار و با سرعت نسبتا زياد عكسهاي پياپي از موضوع تهيه مي نمايد.در اين حالت بر خلاف Autobracketing، تنظيمات دوربين ثابت است و هدف از گرفتن اين عكسهاي پياپي آن است كه:
1- هيچ لحظه مهمي از دست نرود .
2- عكسهايي در حالات مختلف از موضوع تهيه شود و بعدا بهترين آنها انتخاب گردد.
در دوربينهاي عكاسي غير ديجيتال در اين وضعيت عكاسي، به سرعت حلقه فيلم تمام مي شود و اين موضوع از لحاظ هزينه براي عكاسان آماتور همواره نگران كننده بوده است.اما در دوربينهاي ديجيتال اين كار هيچ هزينه اضافي براي عكاس ندارد.

امكان Burst Mode در اكثر دوربينهاي ديجيتال وجود دارد .سرعت ( بر حسب فريم در ثانيه fps ) و تعداد عكسهاي قابل تهيه در اين حالت، بستگي به چند عامل دارد:
1- حافظه دروني دوربين(بافر)
2- اندازه تصوير
3- ميزان فشردگي تصوير
4- استفاده يا عدم استفاده از فلاش
5- اندازه كارت حافظه
دوربينهايي كه قادر به تهيه تعداد زيادي عكسهاي پشت سرهم و با سرعت بالا هستند،داراي حافظه هاي موقت بزرگ مي باشند.چرا كه اين تصاوير بايستي قبل از پردازش و ذخيره در كارت حافظه ، در اين بافر به طور موقت نگهداري شوند.در دوربينهاي حرفه اي اين بافر بسيار بزرگ است و مي تواند تعداد زيادي عكس با اندازه بزرگ و غير فشرده را در خود نگهدارد.در دوربينهاي ارزان،ميزان بافر كم است و در اين حالت از لحاظ تعداد يا ميزان فشردگي يا اندازه عكسها، محدوديت وجود دارد.
اگر در اين روش از فلاش هم استفاده شود، سرعت تهيه عكسها كمتر خواهد شد.(گاه اصلا امكان استفاده از فلاش در اين حالت وجود ندارد.)
غير از حافظه بافر دوربين، گنجايش كارت حافظه نيز براي اين حالت عكاسي بسيار اهميت دارد.چرا كه در اين حالت به سرعت كارت حافظه پر مي شود و مجبور خواهيد شد كه براي ادامه عكاسي، تصاوير را در LCD ببينيد و عكس دلخواه را انتخاب و بقيه را پاك كنيد.كه بعلت وضوح كم LCD گاه اين انتخاب چندان آسان نيست.

تاخير شاتر(Shutter Lag )
تقريبا تمام دوربينهاي ديجيتال كم و بيش، داراي يك تاخير مهم هستند و آن تاخير بين فشردن دكمه شاتر تا زمان گرفتن عكس است.اين تاخير به علت زمان محاسبه تنظيمهاي نورسنجي،فوكوس، تراز سفيدي و... توسط دوربين مي باشد.كه گاه به علت اين تاخير، لحظات مهمي را از دست خواهيد داد.اما با استفاده از Burst Mode مي توان بر اين مشكل غلبه كرد چرا كه اين تنظيمات فقط براي فريم اول انجام خواهد شد و فريمهاي بعدي به سرعت تهيه خواهند شد.

عكاسي از موضوعات متحرك
قبل از عكاسي از موضوعات متحرك بايد تنظيمات دوربين را انجام داد،آنرا به درستي در دست گرفت و فوكوس كرد.استفاده از Burst Mode براي عكاسي از موضوعات متحرك بسيار مفيد است چراكه ميتوان پس از يك بار تنظيم، تعداد زيادي عكس در حالات مختلف و در مدت زمان اندك تهيه كرد و بعد بهترينها را انتخاب نمود.

Panning
در مورد موضوعات متحرك ميتوان با دوربين موضوع را تعقيب كرده وسپس عكس گرفت تا يك عكس با پس زمينه محو و موضوع واضح تهيه شود.در اين روش نيز ميتوان با استفاده از Burst Mode ،تعداد زيادي عكس تهيه كرد و از ميان آنها بهترين را انتخاب نمود.

نكته:
مهمترين مشكل در حالت Burst Mode ،قرار دادن موضوع متحرك در فوكوس دوربين است.چون دوربين در اولين فريم روي موضوع فوكوس ميكند و اگر در فريمهاي بعدي موضوع متحرك به سمت دوربين نزديك شود و يا از آن دور شود،احتمالا فقط تعداد زيادي عكس بدون فوكوس قابل قبول تهيه مي شود.
اين مشكل در دوربينهاي ارزان بيشتر خود نمايي مي كند چرا كه در دوربينهاي حرفه اي، سيستم فوكوس خودكار سريع حتي در حالت Burst Bode نيز به خوبي عمل ميكند.
براي غلبه بر اين مشكل روشهاي زير ممكن است مفيد واقع شود:
1- اگرفاصله موضوع تا دوربين نسبتا زياد است ،بهتر است دوربين را در حالت خودكار عكاسي منظره (با فوكوس در بينهايت) قرار دهيد.
2- اگر فاصله موضوع تا دوربين كم است ،بهتر است از كوچكترين اندازه ديافراگم استفاده كنيد(همراه با حالت اولويت ديافراگم) تا عمق ميدان زياد شده و وسعت منطقه فوكوس نيز به تبع آن افزايش يابد.
3- در نهايت اگر هيچ كدام از اين روشها مشكل را حل نكرد،سعي كنيد موقعيت دوربين را نسبت به جسم متحرك طوري تنظيم كنيد تا حركت جسم در محوري عمود بر محور لنز باشد.(به شكل زير توجه كنيد:پيكانهاي قرمز جهت حركت نامناسب و پيكان سبز جهت حركت مناسب موضوع را نشان ميدهند)

منبع:

How to Use Continous Shooting, Megapixel.net

محدوده بندي خودکار

2004-04-06 05:00:57

يكي از امكانات جالب دوربينهاي ديجيتال، براكتينگ خودكار (محدوده بندي خودکار) است.البته براكتينگ خودكار نوردهي ، از مدتها قبل در دوربينهاي غير ديجيتال نيز وجود داشته است اما در دوربينهاي ديجيتال علاوه بر اين نوع، براكتينگ هاي ديگري نيز در دسترس كاربران قرار دارد.

مفهوم براكتينگ:
فهم براكتينگ بسيار ساده است.در براكتينگ چندين عكس با تنظيمات مختلف از موضوع گرفته مي شود تا حداقل يك عكس ايده آل تهيه شود.مثلا در براكتينگ نوردهي ،چند عكس با نورسنجيهاي مختلف گرفته مي شود تا يكي از آنها از لحاظ نور، عالي باشد.حال اگر اين فرآيند به طور اتوماتيك توسط دوربين انجام گردد،به آن براكتينگ خودكار (Autobracketing ) مي گويند.

انواع براكتينگ خودكار
همانگونه كه گفته شد، در دوربينهاي ديجيتال انواع مختلفي از براكتينگ خودكار وجود دارد كه در اينجا تك تك مورد بحث قرار مي گيرند.

براكتينگ خودكار نورسنجي (Exposure Autobracketing )
اين نوع براكتينگ نسبت به ساير انواع، سابقه بيشتري داشته و در دوربينهاي بيشتري نيز وجود دارد.در اين فرآيند سه فريم از موضوع، با نورسنجيهاي مختلف تهيه مي شود.در برخي دوربينها در صورت نياز ميتوان تا 5 فريم نيز از موضوع تهيه كرد.مقدار تغيير روشنايي در فريمهاي مختلف به صورت كسري از EV(Exposure Value) بيان ميشود.(مثل +0.5EV و -0.5EV )

نورسنجي خودكار

نورسنجي با -0.7EV

نورسنجي با +0.7EV

اين نوع براكتينگ نسبتا سريع انجام مي شود.ابتدا يك عكس با نورسنجي محاسبه شده توسط دوربين تهيه مي شود.سپس يك عكس با ميزان نوردهي كمتر و يك عكس با ميزان نوردهي بيشتر از مقدار محاسبه شده ،تهيه خواهد شد.اين ترتيب ،در برخي دوربينها قابل تغيير است.مثلا ابتدا عكسي با ميزان كمتر نوردهي ،سپس عكسي با نورسنجي محاسبه شده و در نهايت عكسي با ميزان نوردهي بيشتر و يا ترتيبهاي ديگر.
در دوربينهاي غير ديجيتال ،هنگام انجام فرآيند براكتينگ خودكار نورسنجي، تنها يكي از پارامترهاي اندازه ديافراگم يا سرعت شاتر تغيير مي كند اما در دوربينهاي ديجيتال، اين فرآيند ميتواند به صورت تركيبي از تغيير هر دو پارامتر انجام شود.

براكتينگ خودكار اشباع رنگ(Saturation Autobracketing )
اين نوع براكتينگ در برخي دوربينهاي ديجيتال وجود دارد.در اين فرآيند دوربين به طور خودكار در فريمهاي مختلف،مقدار اشباع رنگ را تغيير ميدهد. اين تكنيك بخصوص در مواردي كه وسعت زيادي از عكس را آسمان آبي تشكيل ميدهد ،مفيد واقع مي شود.

كاهش اشباع

افزايش اشباع

اشباع نرمال

براكتينگ خودكار تراز سفيدي (White Balance Autobracketing )
اين نوع براكتينگ نيز فقط در برخي دوربينهاي ديجيتال وجود دارد.
در فرآيند براكتينگ اشباع رنگ، اشباع تمام رنگها تغيير مي كند اما دراين براكتينگ ،ابتدا يك عكس با تراز سفيدي خودكار دوربين گرفته مي شود ، سپس يك عكس با افزايش تون رنگ آبي و در نهايت يك عكس با افزايش تون رنگ قرمز تهيه ميگردد.

افزايش تون قرمز

افزايش تون آبي

تراز سفيدي خودكار دوربين

براكتينگ خودكار شارپنس (Sharpness Auto Bracketing)
امروزه استفاده از اين نوع براكتينگ بيشتر شده است.به طور معمول عكسهايي كه توسط دوربين ديجيتال تهيه مي شوند،با استفاده از پردازشگر داخلي شارپ ميگردند.در برخي دوربينها امكان حذف اين فرآيند وجود دارد(براي استفاده از پردازش نرم افزاري Unsharp Masking بهتر است كه اين فرآيند توسط دوربين انجام نشود).
در براكتينگ خودكار شارپنس 3 تصوير ذخيره ميشود:يك تصوير با انجام شارپنس پيشفرض،يك تصوير با شارپنس كمتر از مقدار پيشفرض ويك تصوير نيز با شارپنس بيشتر از مقدار پيشفرض دوربين.

تصوير شارپتر

تصوير با شارپنس كمتر

تصوير با شارپنس معمولي

اين موضوع امكان كنترل كاملي در زمينه شارپنس فراهم مينمايد كه به خصوص در تهيه عكسهاي پرتره بسيار مفيداست :در يك تصوير شارپ پرتره،هدف تاكيد روي جزئياتي است كه در حالت معمول يا ديده نمي شوند ويا به آنها توجه نمي شود.اما يك تصوير پرتره كمتر شارپ، بيشتر طبيعي به نظر خواهد رسيد. در نهايت بسته به مورد، عكاس ميتواند از تصوير دلخواه استفاده نمايد.

براكتينگ خودكار كنتراست (Contrast Autobracketing )
در دوربينهاي غير ديجيتال،تمام تغييرات كنتراست در هنگام چاپ عكس و در تاريكخانه انجام ميشود.اما در دوربينهاي ديجيتال، كنترل ميزان كنتراست هم در دوربين و هم پس از تهيه عكس و توسط نرم افزار قابل انجام است.در فرآيند براكتينگ خودكار كنتراست، 3 تصوير( و يا در دوربينهاي حرفه اي،5 تصوير)با كنتراست كم تا زياد تهيه مي شود.

كاهش كنتراست

افزايش كنتراست

كنتراست معمولي

تشخيص تغييرات كنتراست در تصاوير رنگي مشكلتر از تصاوير سياه و سفيد است.در تصاوير رنگي تغييرات كنتراست را بيشتر در نواحي عمق سايه ها و يا در طيف بين تاريكي و روشنايي و يا در رنگ سبز برگها مي توان تشخيص داد.(تصاوير زير)

كاهش كنتراست

افزايش كنتراست

كنتراست معمولي

براكتينگ خودكار فوكوس (Focus Autobracketing)
اين نوع براكتينگ ،تكنيكي نسبتا جديد است و هنوز استفاده از آن چندان شايع نشده است.بهترين استفاده آن در مورد دوربينهايي است كه در آنها با استفاده از LCD يا منظره ياب الكترونيك(EVF ) ، فوكوس دستي انجام مي شود.چون دقت منظره ياب و LCD كم است ،گاه امكان فوكوس دقيق وجود ندارد و يا خيلي مشكل است.حتي در برخي دوربينها امكان بزرگنمايي قسمت مركزي تصوير براي فوكوس بهتر وجود دارد اما باز هم دقيق نيست.براكتينگ خودكار فوكوس مي تواند راهي باشد براي غلبه بر اين مشكل مهم.
در اين براكتينگ،ابتدا يك تصوير با نقطه فوكوس تعيين شده توسط شخص تهيه مي گردد.سپس يك عكس با نقطه فوكوس كمي دورتر و بعد يك عكس با نقطه فوكوس كمي نزديكتر گرفته مي شود.در نهايت پس از بازبيني در كامپيوتر ،عكس دلخواه تعيين خواهد شد.

فوكوس روي جسم وسط

فوكوس روي جسم جلويي

فوكوس روي جسم پشتي

منبع:

Autobracketing, Megapixel.net

حساسيت (ISO) و نويز در عكاسي ديجيتال

2004-02-24 08:17:00

شاخص ISO در دوربين ديجيتال نشانگر حساسيت حسگر دوربين نسبت به نور است.مقدار ISO كم نشانه حساسيت كم و مقدار ISO بالا معرف حساسيت زياد است.تقريبا در تمام دوربينهاي ديجيتال ، چه انواع ارزان و چه انواع گرانقيمت ، با افزايش ISO كيفيت تصوير كاهش پيدا مي كند. هر چه قدر حساسيت بالا تر باشد ، نويز تصوير نيز افزايش پيدا مي كند.مثل راديو كه با زياد كردن ولوم صدا نويز صدا نيز بيشتر مي شود.
با كاهش مقدار ISO نويز تصوير كاهش مي يابد ، تصوير واضحتر و احتياج به نور بيشتر خواهد شد (و در نتيجه بايستي از ديافراگم بازتر يا سرعتهاي پايين شاتر استفاده كرد).
با افزايش مقدار ISO ،نويز تصوير بيشتر ، جزئيات تصوير كمتر مي شود ولي نياز به نور كمتر خواهد شد.( استفاده از ديافراگم كوچكتر و يا سرعتهاي بالاي شاتر امكان پذير ميگردد)

معمولا بايد بر اساس دو عامل زير مقدار ISO را انتخاب كرد:
- نور محيط
- سرعت مورد نياز شاتر براي گرفتن عكس
گاه نياز به يك اندازه خاص ديافراگم نيز در امر انتخاب ، دخيل است اما اهميت اين عامل سوم نسبت به دو عامل اول ، در تصميم براي استفاده از ISO بالا ، كمتر است.
بايد همواره به خاطر سپرد كه براي گرفتن عكس در حداكثر كيفيت ممكن ، بايد از كمترين مقدار ممكن ISO استفاده كرد:مثلا براي گرفتن عكس از يك موضوع متحرك در يك روز ابري، مجبوريم كه از سرعتهاي بالاتر از 125/1 استفاده كنيم.اما حتي با بيشترين اندازه ديافراگم نيز مقدار نور كافي نخواهد بود.در اين مورد تنها راه ممكن ، افزايش حساسيت دوربين است تا بتوان از سرعتهاي بالاتر شاتر استفاده كرد و از موضوع متحرك عكس گرفت.
هرگونه افزايش مقدار ISO بايد تدريجي باشد.افزايش دادن ناگهانيISO به حداكثر ميزان ممكن در مواردي نظير مثال فوق ، از لحاظ عكاسي قابل قبول نيست.بايستي مرحله به مرحله مقدار حساسيت را افزايش داد تا هنگاميكه سرعت مورد نياز شاتر بدست آيد.اين روش ، نويز عكس را به حداقل ممكن خواهد رساند.
نويز و حساسيت وابستگي زيادي به يكديگر دارند.با افزايش حساسيت، نويزابتدا در مناطق تيره عكس و سپس در مناطقي كه رنگهاي نسبتا يكنواختي دارند، ظاهر مي شود.

قسمتي از تصوير فوق را انتخاب كرده ايم كه اولا نسبتا در مناطق سايه دار عكس است و ثانيا در ناحيه مركري فوكوس بوده و طبعا توجه بيشتري را به خود جلب مي كند.
حالا اثرات تغيير ISO را در آن ناحيه بررسي مي كنيم:

50 ISO
shutter speed: 1/5 aperture: f3.2

100 ISO
shutter speed: 1/10 aperture: f3.2

200 ISO
shutter speed: 1/20 aperture: f3.2

400 ISO
shutter speed: 1/40 aperture: f3.2

مشاهده مي شود كه با يك مقدار ثابت ديافراگم ( 2/3) ، افزايش حساسيت منجر به افزايش سرعت شاتر از 5/1 به 40/1 ثانيه شده است.از لحاظ عملي اين موضوع بسيار مفيد است چرا كه با سرعت 5/1 بايستي از سه پايه استفاده كنيم اما وقتي ISO را به 400 مي رسانيم ، مي توان با سرعت 40/1 ثانيه و بدون سه پايه عكس گرفت.اگر موضوع مورد نظر روشنتر باشد همين افزايش در سرعتهاي بالاتر شاتر رخ مي دهد(مثلا از 50/1 به 500/1).

در مثال فوق با افزايش حساسيت، ميزان نويز در مناطق سايه دار عكس ، جلب توجه مي كند.اما در مناطقي كه نور بيشتري دارند ، افزايش نويز كمتر است.مثل مناطقي كه در حد فاصل نواحي روشن و تاريك قرار دارند.(مربع زرد در شكل زير).به عبارت ديگر هرچه نور بيشتر باشد، اثر نويز كمتر خواهد بود.

50 ISO

100 ISO

200 ISO

400 ISO
همانگونه كه مشاهده مي شود ، ميزان افزايش نويز در اين منطقه عكس كمتر است.در اين مثال مقدار ISO معادل 200 كاملا قابل استفاده است چرا كه از يك سو باعث افزايش 4 برابر در سرعت شاتر شده است و از سوي ديگر كيفيت عكس نيز نسبتا خوب است. اين موضوع مهم ( يعني نويز كمتر در نواحي پر نور )در مورد عكسهايي كه در نور طبيعي خورشيد گرفته شوند ، بيشتر نمود پيدا ميكند. در عكس زير ،گل در نور طبيعي خورشيد قرار دارد. در مورد چنين موضوعي كه زير نور طبيعي قرار دارد،ميتوان بدون افزايش نويز،ميزان ISO را افزايش داد و با سرعتهاي بالاي شاتر عكس گرفت.

100 ISO shutter speed: 1/1000 aperture: f5.6

200 ISO shutter speed: 1/1600 aperture: f5.6

400 ISO shutter speed: 1/2000 aperture: f5.6
البته در اين مثال خاص با ISO 400 ميزان نوردهي حتي در سرعت حداكثر شاتر و كمترين مقدار ديافراگم نيز بيش از حد لازم است.

به طور خلاصه ميتوان گفت كه هرچند مقادير بالاي ISO باعث افزايش نويز مي گردد،اما اين امكان را به عكاس ميدهد كه با سرعتهاي بالاتر شاتر عكس بگيرد و اين موضوع گاه بسيار مفيد ولازم است.
بايد به خاطر داشت كه نويز، بيشتر در مناطق تيره و نيز نواحي كه رنگ يكنواخت دارند، ظاهر مي شود.بنابراين ابتدا بايد موضوع مورد نظر را ارزيابي و مناطق فوق الذكر را در آن شناسايي كنيم.سپس با تغيير كادر بندي ، اين مناطق را در عكس به حداقل برسانيم و سپس از ISO بالا استفاده نماييم.
در محيطهاي كم نور ،نويز واضح تر خواهد بود و در نتيجه با افزايش ISO ، كيفيت عكس به طور قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد.در اين موارد بهتر است كه با استفاده از يك سه پايه ،از سرعتهاي پايين شاتر استفاده نماييم.

و اما چند نكته:
1- در محيطهاي كم نور در صورتي كه از حالت اتوماتيك ISO استفاده شود،سرعت شاتر نسبت به مقدار ISO در اولويت است.يعني دوربين حتي الامكان سعي ميكند كه از سرعتهاي بالاي شاتر استفاده نمايد،هرچند كه بعلت ISO بالا سبب كاهش كيفيت تصوير گردد.

2- ارتباط تراز سفيدي (White Balance) و ISO : فرض كنيد كه زير نور چراغ معمولي در اتاق عكس مي گيريد.تنظيم خودكار تراز سفيدي باعث افزايش بهره كانال رنگ آبي مي شود تا بر طبيعت زرد- قرمز نور چراغ غلبه كند.در چنين محيطهاي كم نوري، اگر ازISO بالا استفاده كنيد، بهره كانال رنگ آبي مجددا افزايش خواهد يافت و در تصوير حاصله رنگ آبي به طور نامناسبي غلبه خواهد داشت.
در اين موارد براي غلبه بر اين مشكل بايد از فيلترهاي اصلاح كننده رنگ استفاده شود.

3-در مورد دوربينهايي كه امكان تنظيم كنتراست دارند ، يك نكته جالب عملي در رابطه با ISO وجود دارد:
اگر دوربين روي حالت كنتراست پايين تنظيم و جبران نوردهي(EV) 3/2+ انتخاب شود،ميتوان مقدار ISO را نصف كرد.يعني اگر ISO مورد نياز 200 است ميتوان از مقدار100 استفاده كرده و تصوير بهتري تهيه نمود.

نويز و كاهش آن (Noise Reduction )

هر چه سطح سنسور دوربين بيشتر باشد ميزان نويز كمتر است. به همين علت دوربينهاي ديجيتال حرفه اي SLR ،نسبت به دوربينهاي معمولي،نويز كمتري توليد ميكنند.سطح سنسور بعضي از دوربينهاي ديجيتال SLR تقريبا 4 برابر دوربينهاي معمولي است.بنابراين در دوربيني مانند Canon EOS 1D كه براي عكاسي از صحنه هاي پر تحرك ورزشي نيز استفاده مي شود، انتخاب ISO بالا ديگر يك موضوع كم مصرف نيست.در اين دوربين محدوده انتخاب ISO بين 100 تا 1600 ميتواند باشد.
نكته ديگر آن است كه دوربينهاي ديجيتال جديد به طور خودكار نويز موجود در تصاوير را كاهش مي دهند.مثلا در دوربينهاي Nikon D1X و Canon EOS 1D امكان كاهش نويز به صورت يك انتخاب در اختيار عكاس گذاشته شده است.و در نتيجه حتي در ISO هاي بالا نيز تصاوير همچنان بدون نويز قابل توجه خواهند بود.

كاهش نويز توسط نرم افزار نيز قابل انجام است.اما اين كار با نرم افزارهاي معمولي ويرايش تصوير چندان نتايج قابل قبولي ارائه نمي دهد.چرا كه اين نوع نويزها در تمام طيف فركانسي نور پراكنده بوده و بر اساس رنگ و روشنايي و حتي نوع دوربين متغير است.در روشهاي معمولي كاهش نويز ،مانند استفاده از فيلترهاي Median و روشهاي آستانه اي( Thresholding) ،ميزان اصلاح نويز كم بوده و در عوض بسياري از جزئيات تصوير از دست مي رود.

اما نرم افزارهاي اختصاصي كاهنده نويز ، از تكنولوژيهاي پيشرفته و جديدي استفاده مي كنند تا ضمن حفظ دقت و جزئيات تصوير ، حداكثر كاهش نويز را اعمال كنند.مثلا نرم افزار Noise Ninja(شكل فوق) از يك الگوريتم پيشرفته رياضي استفاده ميكند تا تصوير را به صورت طيف فركانسي 3 بعدي تحليل نمايد و امكان شناسايي دقيق و در نتيجه حذف نويز ها در فركانسها و كانالهاي رنگي مختلف فراهم شود.

بهترين نرم افزارهاي كاهنده نويز براي كامپيوترهاي PC و MAC:
(به ترتيب اولويت)

PC
1- Noise Ninja ( Picture Code) >http://www.picturecode.com/
2- Neat Image (AB Soft ) >http://www.neatimage.com/
3- Grain Surgery (Visual Infinity) >http://www.visinf.com/

MAC
1. Grain Surgery (Visual Infinity) >http://www.visinf.com/
2. Noise Ninja ( Picture Code) >http://www.picturecode.com/
3. Ultra ISO ( Imaging Concepts)

منابع:

1. Digital Noise and ISO Control, BetterDigitalOnline
2. High ISO Setting , MegaPixel.Net
3. Digital Dirt and Noise , Peter Marshall ,About.com/Photography
4. Features and advantages of Noise Ninja , PictureCode.com
5. Noise Reduction Tool Comparison , Michael Almond