akkasee.com - سخت افزار کامپیوتر

انتخاب و بهينه‌سازي سخت‌افزار و نرم‌افزار كامپيوتر براي تصويربرداري ديجيتال – قسمت دوم: مانیتور

2004-12-14 11:21:33

در قسمت قبل، مطالبي در رابطه با نوع كامپيوتر، حافظه RAM و هارد ديسك مرور كرديم. در اين قسمت به بررسي مانيتور و طرز انتخاب يك مانيتور مناسب براي كاربردهاي تصويربرداري ديجيتال خواهيم پرداخت. اگر عمري بود و اين سلسله مباحث مورد توجه مراجعان قرار گرفت، در مباحث آينده به ساير قسمتهاي سخت‌افزار و نيز بهينه سازي نرم‌افزاري كامپيوتر مي‌پردازيم.

مانيتور يكي از اجزاي اصلي سيستمهاي تصويربرداري ديجيتال است. و به همين علت انتخاب يك مانيتور مناسب در اين وادي، اهميتي دوچندان خواهد داشت.

مانیتور LCD یا مانیتور CRT ؟
این دو نوع مانیتور هریک مزایا و معایب خاص خود را دارند. بنابراین عاقلانه است که برای انتخاب صحیح، ابتدا آندو را در جنبه های مختلف با یکدیگر مقایسه نموده و سپس یکی از آنها را انتخاب نماییم. در مرحله بعد بایستی به‌دقت مشخصات هر یک از این دو نوع را درک کرده تا در هنگام خرید، بدانیم که چه مسائلی یک مانیتور را بر مانیتور دیگر برتر می نماید.
این روزها تب خرید مانیتور LCD همه گیر شده است: مانیتوری کوچک و زیبا که هر کسی دوست دارد یکی از آنها را جایگزین مانیتور قدیمی خود نماید. بخصوص که قیمت این مانیتورها نیز اخیرا کاهش پیدا کرده‌است.
آیا مانیتور LCD برای تصویر برداری دیجیتال مناسب است؟
هنوز هم بهترین مانیتورها، مانیتورهای CRT هستند. اما اخیرا مانیتورهای LCD بسیار خوبی نیز به بازار عرضه شده اند. سوالی که پیش می‌آید این است که بر اساس چه مشخصاتی، به یک مانیتور صفت خوب اطلاق میشود.
طبق جدول زیر می توانید مشخصات مهم دو نوع مانیتور را مقایسه نمایید.

در جدول فوق مشخصات اصلی دو مانیتور با یکدیگر مقایسه شده اند. البته ذکر این نکته لازم است که این جدول بر اساس مانیتورهای خوب موجود تهیه شده‌اند (و مانیتورهای خیلی ارزان به احتمال زیاد نمی‌توانند چنین مشخصاتی داشته باشند).
شاید مهمترین معایب مانیتورهای LCD براي تصويربرداري ديجيتال، محدودیت زاویه دید، محدوديت در انتخاب رزولوشنهاي مختلف و نقصان در پردازش و تولید رنگهای واقعی باشد.
در ادامه با این معیارها و اهمیتشان بیشتر آشنا خواهیم شد تا بتوانیم تصمیم بگیریم که چه نوع مانیتوری بخریم و نیز در میان مانیتورهای CRT وLCD بایستی به چه فاکتورهایی توجه نماییم.

مشخصات مانیتورهای CRT
هر چند مانیتورهایCRT برای کاربرد تصویربرداری دیجیتال مناسبتر از مانیتورهای LCD هستند، اما بایستی در هنگام خرید به مشخصات دقیق این مانیتورها نیز دقت نمود تا بعدا برای کاربر مشکل ایجاد نشود.

اندازه
برای انتخاب اندازه مانیتور باید به فضایی که روی میز کارتان در اختیار دارید، توجه نمایید. حداقل سایز مناسب برای تصویر برداری دیجیتال، 17 اینچ است. اما اگر جای کافی و نیز بودجه کافی دارید، حتما مانیتورهای 19 اینچ را نیز در نظر داشته باشید.

Dot Pitch
این معیار مشخص کننده کمترین فاصله بین دو پیکسل همرنگ است و برحسب میلیمتر اندازه‌گیری می‌شود. هر چقدر این عدد کوچکتر باشد، نشانه تصویر دقیق‌تری است. برای مقاصد تصویربرداری دیجیتال، بایستی مانیتورهایی را در نظر بگیرید که Dot Pitch آنها کمتر از 0.25 میلیمتر باشد.

دقت (Resolution )
مانیتورهای CRT نسبت به مانیتورهایLCD در زمینه انتخاب رزولوشنهاي مختلف ، انعطاف پذیرترند. اکثر مانیتورهای فعلی قادرند که دقتهای بالایی را برای نمایش تصاویر فراهم نمایند. اما توجه داشته باشید که برای مانیتورهای 17 اینچ، حداکثر دقت مناسب 1024*768 ( و یا با کمی تساهل 1280*1024 ) است. در حقیقت با دقتهای بیش از این مقدار، تصاویر آنقدر در مانیتور 17 اینچ کوچک خواهند شد که عملا فایده ای برای کاربر ندارد. اما برای مانیتورهای 19 اینچ دقت 1280*1024 و یا 1600*1200 مناسب است. پس چرا در تبلیغهای مربوط به مانیتورهای 17 اینچ تا این اندازه روی دقتهای بالا مثل 1600*1200 تاکید می‌شود؟ پاسخ این سوال را در ادامه می‌دهیم.

Refresh rate
لرزش در تصویر مانیتور برای چشم بسیار آزار رسان است. حتی ممکن است لرزش تصویر مانیتور توسط چشم دیده نشود، اما در هر حال باعث آسیب به چشم خواهد شد. برای آنکه قبل از خرید بدانیم که مانیتور دچار این عیب مهم نخواهد شد، بایستی به Refresh rate توجه کنیم.
کلا برای Resolution مورد نظر شما، مقدارRefresh Rate مانیتور بایستی بالای 85 هرتز باشد. بعبارت دیگر وقتی به رزولوشنهای مانیتورهای مختلف توجه می‌کنید، حتما بایستی Refresh rateآنها را نیز در همان دقت، در نظر بگیرید. مثلا یک مانیتور 17 اینچ با دقت 1280*1024 که دارای refresh rate معادل 70 هرتز باشد، اصلا در این رزولوشن ارزشی ندارد.
پس حالا به جواب سوال قبلی می‌رسیم: برای یک مانیتور فقط رزولوشن مهم نیست، بلکه مقدار Refresh Rate آن مانیتور در رزولوشن مورد نظر، به آن رزولوشن ارزش می‌دهد. پس اگر در یک مانیتور 17 اینچ به رزولوشن 1600*1200 با refresh Rate برابر با 60 هرتز برخورد کردید، بدانید که آن رزولوشن ارزشی ندارد.

مسطح بودن
مسطح بودن مانیتورهای CRT ارزش دارد. چرا که در مانیتورهای مسطح اولا تصاویر از لحاظ ابعاد و شکل
دچار اعوجاج نمیشوند. این مساله بخصوص در چهارگوشه مانیتورها بیشتر خودنمایی میکند.
ثانیا مانیتورهای مسطح کمتر در معرض انعکاس نورهای محیطی (به سوی چشم) هستند و بالطبع چشم کاربر کمتر دچار خستگی خواهد شد.

کنترل رنگ
همانگونه که قبلا به طور مفصل گفتیم، کالیبره کردن مانیتور یکی از مراحل مدیریت رنگ است و برای این منظور بایستی ابتدا خود مانیتور را از لحاظ رنگ تنظیم نماییم. کنترل 3 رنگ اصلی مانیتور برای این منظور لازم است. پس یکی از موارد نسبتا مهمی که باید در هنگام خرید مانیتور به آن توجه نمایید، امکان کنترل دقیق رنگها است. البته امروزه اکثر مانیتورها این امکان را فراهم می‌نمایند.

همگرایی
یکی از مسائلی که در هنگام خرید مانیتور CRT اهمیت دارد، مساله همگرایی یا Convergence است. عدم همگرایی در مانیتور باعث می‌شود که در لبه های خطوط سفید، سایه های رنگی دیده شود. برای بررسی این عیب در مانیتور، وارد برنامه paint شده، یک صفحه با سایز مساوی با رزولوشن مانیتور ایجاد کنید. پس‌زمینه را سیاه کنید و دو مربع سفید مطابق شکل زیر در آن رسم کنید. سپس به‌دقت کناره های خطوط را نگاه کنید. وجود هاله های رنگی در اطراف خطوط نشانه مشکل همگرایی در مانیتور است.

Geometry
Geometry در مانیتور به معنای نمایش اشکال به صورت واقعی آنهاست. یعنی یک دایره، کاملا بصورت دایره دیده شود و خطوط راست، کاملا راست دیده شوند. برای بررسی این مساله بازهم می‌توان از برنامه paint کمک گرفت و بارسم مربعهایی در چهار گوشه تصویر و مرکز تصویر و نیز رسم دایره، به بررسی آنها پرداخت.

مشخصات مانیتورهای LCD
هر چند مانیتورهای LCD معایبی (مانند اشباع رنگی کمتر و کاهش جزئیات تصویر در قسمتهای تیره) دارند، اما یک مانیتور LCD خوب می‌تواند در امر تصویر برداری دیجیتال نیز کاربرد داشته باشد. برای خرید مانیتور LCD باید بدانید که چه مشخصاتی اهمیت داشته و به چه جزئیاتی بایستی توجه نمایید:

روشنایی
معمولا روشنایی مانیتورهای LCD بیشتر از حد انتظار شما است و اغلب نیاز به تنظیم در هنگام کالیبراسیون دارند. روشنایی بر حسب واحد کاندلاس بر متر مربع(cd/m2) اندازه گیری می‌شود. اغلب مانیتورهای LCD روشنایی حدود 170 تا 300 واحد cd/m2 دارند. بهتر است مانیتوری را انتخاب کنید که روشنایی آن بیش از 250 cd/m2 باشد.

رزولوشن
در مانیتورهای LCD تطابق داشتن رزولوشن با سایز مانیتور اهمیت زيادي دارد. به گونه‌ای که اين مانيتورها بهترین تصویر خود را فقط در رزولوشن مناسب، ارائه می‌دهند. اگر در مانیتور LCD از رزولوشن کمتر از حد توصیه شده کارخانه استفاده کنید، تصویر مناسبی دریافت نخواهید کرد.
معمولا برای سایزهای تا 17 اینچ، رزولوشن 1024*768 و برای 17 تا 20 اینچ ، رزولوشن 1280*1024 و برای سایزهای بزرگتر از 20 اینچ، رزولوشن 1200*1600 مناسب است. اما بهرحال برای این منظور بهتر است به مستندات همراه دستگاه مراجعه نمایید. برخی مانیتورها ممکن است پیغامی مبنی بر نادرست بودن رزولوشن انتخابی شما نمایش دهند که البته عمومیت ندارد. بنابراین یکی از کارهایی که بایستی قبل از خرید مانیتور LCD انجام دهید، بررسی دفترچه راهنمای دستگاه است تا مطمئن شوید که رزولوشن مناسب برای مانیتور، برای شما نیز مناسب است یا خیر.

نسبت کنتراست Contrast Ratio
نسبت کنتراست بیانگر محدوده تونال از سیاه خالص تا سفید خالص است. هر چقدر این معیار بیشتر باشد، مانیتور تونهای بیشتری را میتواند نشان دهد و طیفهای سیاه و سفید و رنگی آن، دقیقتر و نرمتر خواهد بود. اگر نسبت کنتراست پایین باشد، جزئیات مناطق سایه و تیره تصویر بخوبی دیده نخواهد شد و طیفها پله پله خواهند بود.
حداقل نسبت کنتراست مناسب 350:1 است. اکثر مانیتورهای خوب دارای نسبت 400:1 هستند. در حال حاضر حداکثر مقدار این نسبت حدود 500:1 است و مطمئنا با پیشرفت فناوری تولید LCD ها، بازهم افزایش خواهد یافت. در حال حاضر موقع خرید مانیتور LCD جهت تصویربرداری دیجیتال، عاقلانه است که مانیتوری انتخاب نمایید که دارای بیشترین مقدار نسبت کنتراست باشد.
در مورد نسبت کنتراست یک نکته مهم وجود دارد: در حال حاضر روش استانداردی برای اندازه گیری نسبت کنتراست وجود ندارد و ممکن است به مانیتوری برخورد کنید که با وجود نسبت کنتراست کم، از لحاظ محدوده تونال و رنگ بهتر از مانیتور دیگری باشد که دارای نسبت کنتراست بیشتری است. پس علاوه بر توجه به این نسبت، بهتر است که قبل از خرید، حتما مانیتور مورد نظر را روشن کنید و نمایش طیفهای رنگی و سیاه وسفید و نیز جزئیات تصویر در مناطق تیره آنرا بررسی نمایید.

Pixel Pitch
بر خلاف مانیتورهای CRT که شاخص Dot pitch بیانگر کیفیت کلی نمایش تصویر است، در اینجا معیار Pixel Pitch اهمیت دارد.
در مانیتورهای LCD مهمترین عامل تعیین کننده کیفیت تصویر، رزولوشن مناسب برای سایز مانیتور است. (همانگونه که قبلا گفته شد). معیار Pixel Pitch در حقیقت همین موضوع را به صورت عدد بیان میکند. اما نکته مهم این است که نمی‌توان دو مانیتور را با این معیار مقایسه کرد. فقط باید توجه کرد که مانیتور مورد نظر شما بایستی دارای Pixel Pitch حدود 0.28 یا کمتر باشد.

Pixel Response Time
این معیار بیانگر سرعت نوسازی تصویر مانیتور است. این موضوع بخصوص برای تصاویر متحرک اهمیت دارد. هر چقدر این شاخص بالاتر باشد، تصویر اجسام متحرک در مانیتور واضحتر خواهد بود. پس اگر به دنبال مانیتوری برای ویرایشهای ویدیویی میگردید، حتما به این شاخص توجه کنید. اگر اصلا با تصاویر تحرک سروکار ندارید، بازهم این شاخص اهمیت دارد چرا که اگر این شاخص کم باشد، در هنگام حرکت ماوس، حرکت آن در مانیتور دقیق نخواهد بود(گاهی اوقات ناپدید میشود).
این شاخص در بسیاری از اوقات جزو مشخصات مانیتور ذکر نمی‌شود. اما می‌توان آنرا از مراجعه به سایتهای سازنده و یا سایتهای بررسی کننده سخت افزار، بدست آورد. بهتر است مانیتوری انتخاب نمایید که مقدار Pixel Response Time آن کمتر از 30 میلی ثانیه باشد.

اندازه صفحه نمایش
در مانیتورهای CRT هر چقدر سایز صفحه بیشتر باشد، بهتر است. اما این قانون در اینجا صادق نیست. همانگونه که گفتیم هر مانیتور LCD یک رزولوشن مناسب دارد که بهترین تصویر خود را در آن حالت نشان خواهد داد. بنابراین یک مانیتور بزرگ ممکن است کیفیت تصویر کمتری در رزولوشن مناسب خود داشته باشد. به طوریکه در همان رزولوشن یک مانیتور کوچکتر (بعلت کوچکی پیکسلها) کیفیت تصویر بهتری بدهد. پس باید علاوه بر سایز صفحه به رزولوشن مناسب و نیز نمایش آن توجه کرد تا بهترین ترکیب ممکن را بدست آورد.

زاویه دید Viewing Angle
زاویه دید یکی از مهمترین فاکتورهایی است که باید در هنگام خرید LCD به آن توجه نمایید. خوشبختانه اغلب مانیتورهای فعلی در این زمینه پیشرفتهای قابل توجهی کرده اند. اگر این زاویه کم باشد، با انحراف کمی از زاویه دید مستقیم، روشنایی و رنگ تصویر به مقدار قابل توجهی تغییر می‌کند. زاویه دید بایستی حداقل 120 درجه باشد ولی زاویه ایده‌آل حدود 160 درجه است.

توجهات خاص:
کلا مانیتورهای LCD آسیب پذیرترند. صفحه نمایش آنها با تماس اجسام نوک تیز آسیب میبیند. حتی فشار زیاد با انگشت نیز به آن آسیب می‌زند. اگر کامپیوترتان در محلی قرار دارد که بچه‌ها به آن دسترسی دارند، انتخاب LCD کار چندان عاقلانه‌ای نیست.

نکته دیگر در مانیتورهای LCD ، پیکسلهای داغ و پیکسلهای مرده هستند. در فرآیند تولید مانیتور ممکن است تعدادی از پیکسلها بدرستی عمل نکنند و یا همیشه روشن باشند (داغ) یا همیشه خاموش (مرده). وجود یک یا دو پیکسل معیوب، امری طبیعی محسوب مي‌شود. در هنگام خرید یک مانیتور نو LCD به این موضوع توجه کنید، چرا که اگر تعداد این پیکسلها زیاد باشد، بایستی طبق قوانین گارانتی شرکت مربوطه تعویض شود.
برای بررسی پیکسلهای مرده، IE را باز کنید و در نوار آدرس آن عبارت about:blank را وارد کرده و سپس دکمه F11 را بزنید تا يك صفحه سفید کامل داشته باشید. حال به پیکسلهای مرده که سیاهرنگ هستند، توجه کنید. برای بررسی پیکسلهای داغ، وارد صفحه تنظیم Screensaver شده و گزینه Black را انتخاب کرده و دکمه Preview را بزنید تا یک صفحه کاملا سیاه داشته باشید. حال به پیکسلهای سفید دقت کنید.

مشخصات خاص:

پورتهای آنالوگ یا دیجیتال:
مانیتورهای CRT بندرت دارای ورودی دیجیتال DVI هستند و این ورودی اساسا در مانیتورهای LCD دیده می‌شود. البته امروزه ارزش ورودیهای دیجیتال نسبت به گذشته کمتر شده چرا که ورودیهای آنالوگ امروزی بسیارپیشرفته شده اند و عملا از لحاظ کارآیی با ورودیهای دیجیتال تفاوت چشمگيري ندارند. اکثر مانیتورهای LCD علاوه بر پورت دیجیتال، دارای پورت آنالوگ نیز هستند. برای استفاده از DVI نیاز به کابل DVI دارید(که معمولا همراه مانیتور نمی‌باشد). کارت گرافیک نیز بایستی دارای پورت دیجیتال DVI-I یا DVI-D باشد.( شکل زیر)

پورت ديجيتال(شكل پايين) و پورت آنالوگ (شكل بالا)

هاب USB :
برخی مانیتورها دارای خروجیهای USB هستند که نقش یک هاب را بازی می‌کند. بنابراین می‌توان برخی وسایل مانند ماوس یا کیبرد را به آنها وصل کرد تا در پشت کیس زیاد شلوغ نشود.

قابلیت چرخش:
برخی مانیتورهای LCD قابلیتهای زیادی در تنظیم زاویه و جهت داشته و برخی امکان استفاده در دو حالت افقی و عمودی(برای دیدن اسناد یا صفحات وب) را دارند.

پورت برای کارتهای حافظه:
برخی مانیتورها ( مانند BenQ's FP591) دارای پورت برای کارت حافظه CF ، SD/MMC و Smartmedia هستند. با این مانیتورها (بدون استفاده از کامپیوتر) می‌توان براحتی تصاویر موجود در این کارتها را در صفحه نمایش مشاهده نمود.

برای خرید مانیتور عاقلانه‌ترین روش ممکن این است که ابتدا بر اساس نیازهایتان، چندین مانیتور را با توجه به معیارهایی که ذکر شد، از طریق اینترنت پیدا کنید. سپس به فروشگاهی بروید که مانیتورهای مختلفی را برای فروش در معرض دید مشتری گذاشته است. سپس از نزدیک طرز نمایش تصاویر را در مانیتورهای مورد نظرتان بررسی نمایید.
خرید مانیتور کاری نسبتا دقیق بوده و بر حسب نیازهای شخصی افراد فرق می‌کند. بنابراین در هنگام خرید مانیتور، فقط به رنگ بدنه آن و مطابق بودن آن با رنگ مبلمان توجه نکنید.(به شخصه این روش خرید را بارها از نزدیک شاهد بوده ام !!)

کالیبراسیون مانیتور
هر مانیتوری که انتخاب کنید و بخرید، برای داشتن یک خروجی دقیق نیاز به کالیبراسیون دارید. این فرآیند شامل دو قسمت مجزا است: کالیبراسیون و تنظیم پروفایل
در مرحله کالیبراسیون، مانیتور را مجبور می‌کنید که تا حد ممکن نمایشي نزدیک به استاندارد داشته باشد: با تنظیم روشنایی، کنتراست و نقطه سفید، امکان کالیبراسیون مانیتور فراهم می‌شود. این مرحله معمولا با استفاده از نرم افزار کالیبراسیون و با تنظیم کنترلهای موجود روی مانیتور انجام می‌گردد.
پس از کالیبراسیون نوبت به تنظیم پروفایل می‌رسد. در این مرحله، خروجی رنگهای مانیتور با استانداردهای موجود مقایسه شده و بر اساس این مقایسه، پروفایلی برای مانیتور تعریف می‌شود تا در نهایت کمبودهای نمایش رنگ مانیتور جبران شود و خروجی مناسب داشته باشد.
چون مانیتورها با گذشت زمان از این تنظیمات خارج می‌شوند، بهتر است که مانیتورهای CRT هر دو هفته و مانیتورهای LCD هر ماه مجددا کالیبره شوند.
Adobe Gamma نرم افزاری است که به همراه نرم‌افزارهای شرکت ادوبی (مثل فتوشاپ) عرضه مي‌شود. با استفاده ازاین نرم افزار امکان کالیبراسیون مانیتور وجود دارد. برای آشنایی بیشتر در مورد کالیبراسیون و تنظیم پروفایل، به این مطلب مراجعه کنید.
ذکر یک نکته در اینجا لازم است. اگر قبلا با Adobe gamma کالیبراسیون را انجام داده اید و حالا می‌خواهید با نرم افزار دیگری عمل نمایید، حتما در ابتدا اثرات کالیبراسیون با نرم افزار قدیم را حذف نمایید. برای این منظور میتوانید ازطریق Start > All programs > startup وارد لیست startup شده و با کلیک راست روی Adobe gamma و انتخاب delete ، آنرا حذف نمایید.

Self-calibrating (کالیبراسیون خودکار)
برخی مانیتورهای CRT دارای قابلیت کالیبراسیون بدون ابزارهای خارجی هستند. این مانیتورها علاوه بر اتصال معمول خود به کامپیوتر، دارای یک اتصال دیگر (معمولا از طریق USB) هستند. بعلاوه به همراه این مانیتورها یک نرم افزار کالیبراسیون و یک colorimeter وجود دارد. برای کالیبراسیون کافیست که اتصال USB مخصوص کالیبراسیون و colorimeter را متصل کرده و نرم افزار را اجرا کنیم و بقیه مراحل کار به طور خودکار انجام خواهد شد. نتیجه کار نیز بسیار عالی و دقیق خواهد بود.
این مانیتورها (مانند سری Artisan از شرکت سونی)، کمی! گرانتر از انواع رایج مانیتورهای CRT هستند. اما برای کسانی که نیاز به خروجی رنگی دقیق دارند، بسیار مفید خواهند بود.

انتخاب و بهينه‌سازي سخت‌افزار و نرم‌افزار كامپيوتر براي تصويربرداري ديجيتال – قسمت اول

2004-11-09 00:24:42

كامپيوتر جزء اساسي و مهمي در تصوير برداري ديجيتال است و عكاسي ديجيتال بدون كامپيوتر مفهومي‌ ندارد. از سوي ديگر تصويربرداري ديجيتال، نيازهاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري قابل ملاحظه‌اي را طلب مي‌كند، چرا كه با پردازش حجم زيادي از اطلاعات همراه است: يك دوربين ديجيتال SLR شش مگاپيكسلي، تصاويري با حجم 18 مگابايت توليد مي‌كند و اگر با فرمت RAW تصاوير تهيه شوند، حجم تصاوير 16 بيتي حاصله به 36 مگابايت مي‌رسد. اسكن كردن فيلمهاي 35 ميليمتري با دقت 4800 dpi بصورت 8 بيتي، فايلهايي با حجم 55 مگابايت و بصورت 16 بيتي، فايلهايي با حجم 110 مگابايت توليد مي‌كند. در دنياي مديوم فرمت، كار باز هم مشكلتر مي‌شود: اسكن نگاتيوهاي 6X4.5 با دقت 4800dpi و بصورت 16 بيتي، باعث توليد تصاوير 400 مگابايتي! خواهد شد. وقتي اين حجم اطلاعاتي وارد برنامه هاي پردازش تصوير شود، ميزان اطلاعات پردازشي، افزايش بيشتري نيز مي‌يابد چرا كه گاه نياز به پردازش چندين لايه مختلف وجود دارد. اين فايلهاي حجيم علاوه بر نياز به سرعت پردازش و نيز انتقال، به فضاهاي مناسب براي ذخيره نيز نياز دارند. در هنگام كار با فايلهاي بزرگ، كمترين عدم بهينه بودن سخت افزار و نرم افزار، خود را بصورت جدي به رخ خواهد كشيد.

تصميم داريم در سلسله مقالاتي (كه الزاما در پي هم نخواهند بود)، به بحث و بررسي درباره انتخاب سخت افزار و نرم افزار و نيز بهينه سازي آنها براي تصوير برداري ديجيتال بپردازيم. در مورد اجزاء مختلف سخت‌افزاري (شامل فرم كامپيوتر، پردازنده، حافظه، هاردديسك، مانيتور و كارت گرافيكي، اينترفيسها و انواع آنها و كارتخوانها) مطالبي را مرور خواهيم كرد و در اين زمينه حتما دو اصل به‌روز بودن مباحث سخت‌افزاري و نيز موجود بودن آنها در بازار ايران را مد نظر داريم. سپس در مورد بهينه‌سازي نرم‌افزاري (شامل تنظيمات لازم در سيستم عامل ويندوز ايكس‌پي و نيز فتوشاپ) مباحثي خواهيم داشت.
كاربرد اين مباحث فقط به عكاسان ديجيتال محدود نمي‌شود بلكه براي تمام كساني كه با كامپيوتر و گرافيك كامپيوتري سروكار دارند و نيز كاربراني كه مي‌خواهند قبل از تهيه سخت‌افزار اطلاعاتي را كسب كنند، مفيد خواهد بود.

1- انتخاب فرم كامپيوتر: Desktop يا Laptop
با توليد و عرضه لپ‌تاپهاي امروزي كه نسبت به اسلاف خود سرعت بيشتر، مصرف باتري كمتر و قيمت ارزانتري دارند، بايد كاربرد آنها را در تصويربرداري ديجيتال نيز در نظر بگيريم. با عرضه پردازنده Centrino معادله قديمي (سرعت بيشتر= مصرف باتري بيشتر) ديگر كاربردي ندارد. پردازنده هاي قدرتمند سنترينو نه تنها قدرت پردازش بسيار بالايي دارند بلكه مصرف باتري آنها تقريبا نصف پنتيوم هاي معادل است. علاوه بر آن، وجود استاندارد بيسيم WiFi اين كامپيوترها را بسيار ارزشمند كرده است. شركت AMD نيز براي لپ‌تاپها پردازنده Mobile AMD Athlon XP-M راعرضه كرده است كه يك پردازنده قوي با قيمت مناسب محسوب ميشود. همچنين پردازنده Mobile AMD Athlon 64 نيز اولين پردازنده 64 بيتي براي لپ‌تاپها مي‌باشد.
عموما لپ‌تاپها نسبت به كامپيوترهاي روميزي، از لحاظ كارآيي، گسترش و قابليت به روز كردن قطعات، محدوديت دارند. اما اين موضوع بدين معنا نيست كه لپ‌تاپ براي تصويربرداري ديجيتال كاربردي ندارد. كامپيوترهاي روميزي براحتي از طريق اسلاتهاي موجود امكان اضافه كردن كارتهاي سخت افزاري جديد را دارند. در مورد لپ‌تاپها اينكار فقط از طريق پورتهاي موجود و يا اسلات PC CARD امكان دارد. از طرف ديگر ميزان حافظه و ظرفيت هارد ديسكهاي آنان نيز نسبت به كامپيوترهاي روميزي كمتر است. نمايشگر LCD لپ‌تاپها نيز محدوديتهاي خاص خود را دارد: LCD هايي كه از لحاظ كيفيت بتوانند با مانيتورهاي CRT كامپيوترها رقابت كنند، كمياب و گران هستند. عموما محدوديت زاويه ديد در لپ‌تاپها باعث تغييراتي در ظاهر و تون رنگهاي عكس ديجيتال ايجاد مي‌كند . همچنين پايين بودن كنتراست آنها باعث اختلال دامنه تونال رنگها مي‌شود. ميزان Gamut نمايشگرهاي لپ‌تاپ كمتر است و نيز ميزان روشنايي آنها بسته به اينكه از باتري استفاده كنند يا برق، متفاوت خواهد بود.
با تمام اين مشكلات، لپ‌تاپها فوايد غير قابل انكاري در زمينه عكاسي ديجيتال دارند. امكان انتقال سريع عكسها از دوربين و مرور آنها بصورت اندازه كامل در محل عكاسي، كه گاه مي‌تواند در دل طبيعت باشد، يك مزيت مهم و غير قابل وصف براي لپ‌تاپ بشمار مي‌آيد. امكان انجام اصلاحات اوليه روي عكسها و نيز امكان تهيه كپي روي CD يا DVD براي آرشيو، از ديگر فوايد لپ‌تاپها مي‌باشند.
به طور خلاصه مي‌توان گفت كه لپ‌تاپ نمي‌تواند بعنوان جانشين كامپيوتر روميزي جهت تصويربرداري ديجيتال بشمار آيد. اما در روند كاري عكاسي ديجيتال، مي‌تواند نقش مهم و گاه بسيار ارزشمندي ايفا كند.

2- حافظه
حافظه RAM در تصويربرداري ديجيتال ارزش بسيار دارد چرا كه در اين حيطه، پردازش اطلاعات در حجمهاي زياد صورت ميگيرد. در حقيقت از لحاظ صرفه‌جويي در هزينه، موثرترين راه افزايش كارآيي يك سيستم براي تصويربرداري ديجيتال، افزايش مقدار حافظه RAM آن است.

چه مقدار RAM ؟
بر طبق يك قانون در تصويربرداري ديجيتال، ميزان حداقل RAM مورد نياز، معادل 10 برابر اندازه فايلهاي تصويري است كه فرد معمولا با آنها سروكار دارد. مثلا براي فردي كه با فايلهاي 20-30 مگابايتي كار مي‌كند، حدود 256 مگابايت وبراي فردي كه با فايلهاي حاصله از اسكن فيلمهاي 35 ميليمتري با كيفيت 4800DPI كار مي‌كند، حدود 512 مگابايت و در مورد اسكن‌هاي مديوم فرمت، حدود يك گيگابايت RAM نياز است. اين ميزان حافظه مشخص كننده حداقل نياز است. بدين معنا كه حافظه كمتر از اين ميزان، كارآيي سيستم را بشدت كاهش خواهد داد. اما در عمل در هنگام تهيه حافظه، بهتر است حافظه بيشتري از اين ميزان حداقل تهيه شود.

چه نوع RAM ؟
نوع حافظه RAM نيز تاثير بسزايي در كارآيي سيستم خواهد داشت. در حال حاضر بهترين انتخاب DDR2 SDRAM است. اين نوع حافظه بعلت هماهنگيهايي كه با سرعت ساعت پردازنده دارد، نسبت به بقيه انواع، سرعت بيشتري خواهد داشت. علاوه بر نوع RAM ، سرعت BUS آن نيز بسيار مهم است. براي بهترين كارآيي بهتر است از بيشترين سرعت BUS موجود استفاده شود (مثلا 400 يا بيشتر). نكته مهم در انتخاب RAM آنست كه پشتيباني برداصلي كامپيوتر از سرعت BUS حافظه ميتواند يكي از معيارهاي انتخاب برد اصلي باشد و بهتر است در هنگام تهيه برداصلي به اين موضوع توجه ويژه‌اي مبذول شود.

3- هارد ديسك
بسياري از كاربران، هاردديسك را فقط جايي براي ذخيره اطلاعات مي‌دانند. اما در واقع هاردديسك يكي از مهمترين شاخصهاي تعيين كننده كارآيي كلي سيستم مي‌باشد. علاوه بر ذخيره‌سازي، سرعت اجراي نرم‌افزارها، حافظه مجازي سيستم عامل، Scratch disk در برنامه فتوشاپ(در اينمورد در قسمتهاي آتي مطالبي خواهيم داشت) وسرعت باز و بسته نمودن فايلها، از مواردي هستند كه به طور مستقيم با هاردديسك درارتباط مي‌باشند.

چه مقدار هاردديسك؟
در زمينه تصويربرداري ديجيتال، هرچه مقدار ظرفيت هاردديسك بيشتر باشد، بهتر است. و اين ميزان در هر زمان با توجه به قيمت و در دسترس بودن آن فرق مي‌كند.
همچنين مي‌توان از بيش از يك هارد ديسك در سيستم استفاده نمود و يكي را مثلا فقط به ذخيره سازي هاي دراز مدت اختصاص داد.

رابط هاردديسك
رابط هاردديسك به بورد اصلي يكي از مهمترين عوامل تعيين كننده سرعت آن است. رابطهاي IDE ATA100 ، IDE ATA133 ، Serial ATA و SCSI از جمله رابطهاي هاردديسكها مي‌باشند.
زماني SCSI براي هارددرايو هاي پرسرعت يك استاندارد طلايي محسوب مي‌شد. امروزه بهبود كارآيي ساير رابطها به حدي رسيده است كه گاه اين استاندارد طلايي را به چالش كشيده‌اند. Serial ATA رابط سريع و با كارآيي بالايي است كه امروزه مي‌تواند جايگزيني براي SCSI محسوب شود. از سوي ديگر مديريت راحتتر SATA نسبت به SCSI آنرا براي كاربردهاي شخصي مناسب تر نموده است. البته هنوز براي كامپيوترهاي Server و workstation ، SCSI انتخاب بهتري محسوب ميشود.
همانند RAM ، براي هاردديسكهاي Serial ATA نيز پشتيباني بورداصلي لازم است و بايستي در هنگام خريد برد اصلي به آن توجه كرد. هر چند مادربردهاي سازگار با SATA و نيز هاردهاي SATA گرانتر هستند اما كارآيي و سرعت بالاي آنها براي كاربردهاي تصويربرداري ديجيتال بسيار جذاب و غيرقابل چشم‌پوشي است.

مشخصات هاردديسك
مشخصات هاردديسك از جمله معيارهاي مهم انتخاب محسوب مي‌شود. يكي از اين مشخصات سرعت چرخش آن است كه به واحد RPM اندازه گيري مي‌شود. هر چه سرعت چرخش بيشتر باشد، سرعت هاردديسك نيز بالاتر خواهد بود. مقادير معمول سرعت چرخش فعلي 5400 ، 7200 و 10000 دور در ثانيه است و اخيرا نيز سرعتهاي 15000 دور در ثانيه نيز عرضه شده‌اند. سرعت مناسب فعلي براي كاربردهاي تصويربرداري ديجيتال، 7200 يا بالاتر مي‌باشد
معيار ديگر زمان جستجو يا Seek Time است. اين معيار مشخص كننده زماني است كه هد، در موقعيت مناسب براي خواندن اطلاعات قرار مي‌گيرد. به طور معمول زمان كمتر از 10 ميلي ثانيه مقدار خوبي محسوب مي‌شود. مهمترين معيار كارآيي هارددرايو، سرعت كلي خواندن يا نوشتن اطلاعات است. اكثر درايوهاي فعلي سرعتي معادل 150MB در ثانيه دارند و هرچه از اين مقدار بيشتر باشد، كارايي كلي نيز افزايش بيشتري خواهد يافت.

هارديسكهاي خارجي
هاردديسكهاي خارجي كه مانند مودمهاي خارجي در بيرون كامپيوتر قرار مي‌گيرند، براي تصويربرداري ديجيتال داراي مزاياي خاصي هستند. انتقال تصاوير بسيار بزرگ به محل ديگر ( مثلا براي چاپ)، ذخيره سازي و تهيه نسخه پشتيبان از جمله موارد استفاده اين هارديسكها هستند. در گذشته كارآيي كلي اين هاردديسكها نسبت به هاردديسكهاي داخلي كمتر بود، اما امروزه با استفاده از پورت سريع FireWire800 (در اينمورد در قسمتهاي آتي مطالبي خواهيم داشت) سرعت اين هاردديسكها نيز بسيار بهبود پيدا كرده است.

سيستم فايلي
هاردديسكها قبل از استفاده، بايستي طبق يك سيستم فايلي فرمت شوند. سيستمهاي فايلي موجود شامل FAT16 ، FAT32 و NTFS هستند. سيستم فايلي پيشنهادي براي كاربردهاي تصويربرداري ديجيتال، NTFS است. مهمترين مزيت سيستم فايلي NTFS‌ پشتيباني آن از درايوهاي بسيار بزرگ هارد ديسك است كه اين مزيت شايد مهمترين عاملي باشد كه در اكثر اوقات باعث مي‌شود كاربران به سمت استفاده از اين سيستم فايلي گرايش داشته باشند. مزيت مهم ديگر آن، استفاده بهينه از كلاسترهاي هاردديسك است و بعبارت بهتر، در اين سيستم فضاي هدر رفته كمتري در هاردديسك وجود خواهد داشت. در اين سيستم جديد سكتورهاي آسيب ديده (Bad Sector) هاردديسك، به طور خودكار شناسايي شده و از نوشتن اطلاعات در آن مناطق پيشگيري مي‌شود. همچنين با مشخصات عالي امنيتي آن مي‌توان (بخصوص در مواردي كه يك كامپيوتر مورد استفاده چند نفر است و نيز در شبكه ها)، از دسترسيهاي غير مجاز به فايلها جلوگيري كرد.

اين بحث ادامه دارد...