مستندعكاس جنگ در شبكه 4 سـیما

فردا شب سه شنبه 25 اردیبهشت 86 ساعت 10/21 فیلم مستند عكاس جنگ ساخته كریستیـن فری در برنامه مستند 4 از شبكه 4 سیما پخش می شود. دیدن این فیلم را به همه علاقه مندان توصیه می كنیم.

سایت اختصاصی فیلم

همه لحظاتی که آنجا بودم، می خواستم فرار کنم. نمی دانستم باید بگذارم و بروم یا این که به فکر مسئولیت خود و دوربینم در بطن جنگ باشم! (جیمز نچوی)
جیمز نچوی در یکی از بی شمار مناطقی که برای مدتی با جنگ، مرگ، درد، رنج و خشونت دست و پنجه نرم می کرد، به دنبال عکس هایی بود که فکر می کرد باید چاپ شوند تا همه احساسات موجود در آن لحظات را به مردم نشان دهد. این فیلم در مورد مرد خجالتی و قهرمانی است که به عنوان یکی از شجاع ترین و خلاق ترین عکاسان جنگ شهرت پیدا کرد.

جوایز فیلم:
_ نامزد جایزه اسكار بهترین مستند بلند 2002
_ جایزه شهر اوزاكای ژاپن 2002
_ جایزه وزارت فرهنگ سوییس 2002
_ جایزه تماشاگران در جشنواره فیلم های مستند آفریقای جنوبی 2002
_ نامزد جایزه آدولف گریم در زمینه اطلاعات و فرهنگ 2003
_ نامزد جایزه بهترین فیلم مستند از بنیاد فیلم سوییس 2002
_ نامزد جایزه گریرسون 2002
_ جایزه فونیكس از جشنواره بین المللی فیلم های تلویزیونی كلن 2002
_ جایزه نقدی بهترین فیلم مستند از جشنواره فیلم های مستند گنت، بلژیك 2002

کارگردان و فیلمنامه نویس: کریستین فری
فیلمبردار: پیتر ایندرگ ا ند
تدوین گران: ک . فری ، باربارا مولر
صدا برداران: فلورین ایدن بنز، مارتین ویتز، اینگرید استادلی
نسخه اصلی: انگلیسی/ آلمانی، رنگی، 35 میلیمتری، 96 دقیقه، نوامبر 2001
محصول: كریستین فری فیلم پروداكشن
Christian Frei Filmproduction
Schweizer Fernsehen DRS

یادداشت / ماریا گارسیا

كریستین فری، برای تصویركردن جیمز نچوی، یكی از عكاسان مشهور جنگ همراه با سوژه‌اش به مناطق دوردستی مانند اندونزی و مالزی و مكان‌های آشناتری چون كوزوو و نوار غزه سفر كرد. فری و نچوی از گورهای دسته‌جمعی، خویشاوندان عزادار، و همچنین نظامیان و جنگجویان خشن عكس گرفتند و سعی كردند موقعیت حرفه خطرناك و هولناك خود را روشن كنند. مصاحبه با همكاران نچوی از جمله كریستین امان‌پور و نیز كریستین بروستدت، تصویر فری از این عكاس خبری خوش‌قریحه را كامل می‌كند.

عكاس جنگ با سكانسی آغاز می‌شود كه طی آن نچوی مشغول عكاسی از دهكده‌ای در حال سوختن است. تنها صدایی كه به گوش می‌رسد، صدای شعله‌هایی است كه باقی‌مانده اسكلت چوبی خانه‌ها را می‌سوزاند و البته صدای شاتر دوربین. این نگاهی تاثیرگذار و متفكرانه به عملكرد عكاس در هنگامه جنگ است. مشخصه نیمه اول فیلم، سكانس‌های مشابه و مصاحبه‌های ویژه از جمله مصاحبه‌های كوتاهی است كه در آن‌ها راجع به مسیر‌های جدید در كار خود صحبت می‌كند. او كانون توجه خود را معطوف به قربانیان فقر كرده است و در سكانسی تاثیرگذار، از خانواده‌ای عكس می‌گیرد كه كنار خط راه‌آهن زندگی می‌كنند.

در نیمه دوم فیلم، كنترل فری متناسب با مقدار وقتی كه برای تحلیل كردن نچوی توسط خودش، در اختیار او می گذارد، كمتر می‌شود. یكی از فرود‌های فیلم در جایی است كه نچوی توضیح می‌دهد چگونه خشم خود را به طرف كارش «هدایت می‌كند.» به ندرت پیش می‌آید كه فرد خلاق به وضوح در باره كارش صحبت كند (نچوی همان‌قدر كه هنرمند است، خبرنگار نیز هست) اما این موضوع جای تأسف دارد كه عكاس شبیه یكی از مرشدان نیواِیج به نظر می‌رسد. شاید او فاصله زیادی با عكاس ناآشنای فیلم رسانه سرد داشته باشد، شخصیتی كه هنگام تماشای عكاس جنگی نمی‌توانید او را به یاد آورید، اما تمام چیز‌هایی كه نچوی می‌گوید، مخاطب را متقاعد نمی‌كند كه او قدری از احساساتش دور نشده باشد. در واقع مسلماً این عدم فاصله، دلیلی بر غیرصادقانه‌بودن تصویر او مقابل دوربین است.

فیلم فاقد اطلاعات پایه در قالب خود زندگی‌نامه است. این‌كه نچوی كجا متولد یا بزرگ شده است، والدینش چه می‌كرده‌اند، این كه فرزندی دارد یا نه. تمام این‌ها مخاطب را از شخصیت پیشاپیش مرموز او دورتر می‌سازد. ویژگی‌های خاص نچوی برای مخاطبان عادی غیرقابل درك است در حالی كه این جزئیات می‌توانست آگاهی بیشتری در پی داشته باشد. تصمیم فری برای حذف این‌ موارد كار اشتباهی بوده ‌است. همچنین دیگر انتخاب‌هایی كه در سبك فیلم صورت گرفته، نیمه دوم آن را خسته‌كننده كرده است. مثلاً عادت فرِی برای معرفی همكاران نچوی و نشان دادن آن ها هنگام كار، پیش از روشن ساختن رابطه‌شان با نچوی یكی از این موارد است. این وضعیت روایت را تا مرز انحراف پیش می‌برد.

عكاس جنگ با وجود زمان 96 دقیقه‌ایش قدری طولانی به نظر می‌رسد. مهم‌ترین دلیل این است كه فری روش‌های واضح و طبیعی برای پایان دادن فیلم را نادیده می‌گیرد. به علاوه او با بی‌اعتمادی به دست‌مایه فیلمش‌ دچار اشتباه می‌شود. عكاسی نچوی ماهیتاً دراماتیك است و فری تا حد فراوانی این موضوع را به ما نشان می‌دهد. با این حال او سكانسی طولانی را به نمایشگاه نیویورك و پرداخت رخوت‌آمیز آن اختصاص می‌دهد. او به نچوی اجازه می‌دهد در تحسین یا سرزنش، از این شاخه به آن شاخه بپرد، اما فری از جانب خود در بیشتر قسمت‌های فیلم بی‌تفاوتی معمول مستندسازان را نشان می‌دهد. در عین حال، وقتی ارتباط عاطفی او را در موقعیت‌های خطرناك كنار نچوی می‌بینید، این موضوع واقعاً امتیازی برای فیلم محسوب می‌شود.

كریستین فری
Christian Frei
متولد 1959 در شونن ورد سوییس. فارغ التحصیل روزنامه نگاری و ارتباطات از دانشگاه فرایبورگ. كارگردانی اولین فیلم در 1981. تهیه كننده و كارگردان مستقل از 1984 تاكنون. اولین فیلم بلند سینمایی او به نام ریكاردو، میریام و فیدل درباره آرزوهای یك خانواده برای مهاجرت به آمریكا، در سال 2001 با استقبال زیادی روبه رو شد.

منبع: چشم انداز سینمای مستند سوییس

این فیلم اردیبهشت ماه سال گذشته در هشتمین كارگاه سایت عكاسی به نمایش در آمد.