بينال عکاسی با يک تاخير 5 ساله
آزاده عصاران
بعد از پنج سال همه هستند. درسالن کوچک نمايش فيلم موزه هنرهای معاصر رو به پرده نشسته اند . برخی می دانند نتيجه چيست و برخی شايعات را دوباره می گويند. اينجا يک اتفاق نامعلوم از لحاظ زمانی ! بعد از پنج سال به وقوع می پيوندد. بعد از اين همه سال عددی نامعلوم قبل از کلمه دو سالانه عکس ايران می آيد که نشان می دهد هنوز نمی دانند چهارمين يا نهمين دوسالانه عکس ايران است که برگزار می شود؟ عکاسان زيادی جمع شده اند تا ببينند و تشويق کنند ... داوران هم هستند و اساتيد عکاسی هم حضور دارند. چيزی نمی گذرد که با حضور مادر کاوه گلستان نگاه همه اندوهناک می شود و خاطرات زنده..جای يک نفر اينجا خالی است...
مراسم افتتاحيه و اهدای جوايز آخرين دوره بينال عکس ايران با نمايش سه فيلم مختلف آغاز می شود: " تصوير اعتراض و صدای صلح " تلفيقی است از عکس های کاوه گلستان در حلبچه و نظرات و خاطرات کاوه در مورد سعيد جان بزرگی ... فيلم به شکل هنرمندانه ای مونتاژ شده و در يک زمان واحد می تواند ياد و خاطره دو مرد بی ادعا در دنيای عکاسی را زنده کند. بعد... فيلمی درباره محمدحسن سمسار كه آلبوم عكسهاي كاخ گلستان را جمعآوري و بازيابي كرده است نمايش داده می شود... درپايان هم کليپی از مراحل داوری عکس ها ، چاپ و پشت صحنه داوری و کار داوران به معرض نمايش در می آيد.
فرشيد مثقالي ، سيفالله صمديان ، مهران مهاجر و كاووس صادقلو از ميان 717 شركتكننده، 476 نفر مرد و 241 نفر زن ، 1725 تكاثر و 324 مجموعه عكس، 116 تكعكس و 29 مجموعه عكس از 171 نفر را براي شركت در نمايشگاه دوسالانه انتخاب كرده اند.
آثار انتخاب شده توسط احمد عالي، فرشيد مثقالي، مهران مهاجر، محمود كلاري، محمد اسلاميراد، اسماعيل عباسي و محمد ستاري، داوري شده است.
دوسالانه با دبيري بهمن جلالي و مديريت اجرايي رضا نامي به برگزيدگان اول تا سوم، از يك تا سهماه بورس مطالعاتي فرانسه همراه با تنديس دوسالانه اعطا کرد.
راهيافتگان به مرحلهي نهايي چهارمين دوسالانه عكس ايران، در آخرين روزهاي سال 82، مشخص شدهاند و قرار بود زمان برپايي نخستين دوسالانه 83، دوم ارديبهشتماه باشد؛ اما به دليل مشکلات مختلف اين مساله با تاخير انجام شد؛
در بخش نخست لوح افتخار دوسالانه به آتيه نوري، نيما عليزاده و ابراهيم خادمبيات و محسن غلامي اهدا شد.
در بخش دوم لوح افتخار دوسالانه و پنح سكه بهارآزادي به علي اسديرمي (در برابر فردا)، سعيد محمودي (بدون عنوان)، سعيد محموديازناوه و حسن رجبينژادمقدم براي اثر مالفروشان، تعلق گرفت.
در بخش سوم اين دوسالانه، تنديس دوسالانه لوح افتخار و از يك تا سه ماه بورس مطالعاتي به ترتيب از نفر اول به محمد خزاعي، مهدي عراقچيان و پيمان هوشمندزاده اختصاص پيدا کرد.
مرحله دوم اين مراسم در محل گالری خيال فرهنگستان هنر ادامه پيدا کرد.
محل برگزاری و نمايش عکس های پذيرفته شده در اين گالری است. يک دور کامل و با دقت که می زنی می بينی عکس خبری تنها چيزی است که در اين نمايشگاه وجود ندارد و جايش را عکس هايي با ترکيب بندی های عجيب ، نورپردازی غريب وتلاش های خلاقيت مدارانه گرفته. زلزله بم هم واقعه ای است که در اين نمايشگاه حضور سمجی دارد. کادربندی ها به شکل جديدی حکايت از تلاش عکاسان جوانمان برای اثبات ديدی جديد دارند؛ پاها ، کادرهای نيمه ، نورهای تند ، کولاژ، بازی با اشيای ساده ،تصاوير ناواضح و فولو ،ريتم و بافت ، عکس های خانوادگی و مفاهيم مربوط به هنر مفهومی يا کانسپتچوال آرت مواردی است که در اکثر عکس ها ثابت است. گويا عکاسانزمان زيادی را به پرورش و گرفتن عکس هايي گذرانده اند که بيش از هر چيز مقدمه چينی و تلاش برای نور و کمپوزسيونش وقتشان را گرفته . بعضی ها هم از سادگی خود به تنهايي يک سبک محسوب می شوند. اکثر اين عکاسان ، از دل مطبوعات آمده اند و کارشان فتوژورناليسم است در حالی که در بينال بخشی برای عکس خبری يا اسپات نيوز در نظر گرفته نشده. بنابراين عکس های کاملا خبری مربوط به زلزله بم يا اتفاقات خاص کشورمان به شکل کولاژ يا مجموعه عکس های يک جا ، جمع شده اند تا مفهومی بيش از خبررسانی را برسانند.
کنار هر تابلوو قاب عکس که می ايستی ، زمزمه های مشکوکی به گوشت می رسد..اعتراض های شخصی به داوری ، تحليل عکس ها و اينکه چرا بايد عکس فلان عکاس در نمايشگاه نباشد ! حرف و حديث هايي هم در مورد استعفای اسماعيل عباسی يکی از داوران بينال شنيده می شود و نتيجه گيری افرادی که دسته دسته گوشه های گالری ايستاده اند و از دور به عکس های روی ديوار ها نگاه می کنند.
مهم ترين مشکل اين بينال در زمان فعلی عدم اطلاع رسانی دقيق و به روز است. در جامعه ای که شايعه حرف اول را می زند ، بهترين کار اطلاع رسانی و بستن همه درهايي است که پشت صحنه های غيرواقعی را می سازد.
شايد دوره بعد با همه اين تجارب و تبلور اين همه خلاقيت و نيروی جوانی ، اتفاق های خوب تری بيفتد ..چيزی شبيه همه بينال های بين المللی با همه استانداردهای واقعی اش...بينالی همزمان با انستار کتاب نمايشگاه و قفل کردن همه شايعات . نمايشگاهی با تعيين و مشخص بودن کارگاه های آموزشی و سخنرانی ها و ... و نظم ...
