هیستوگرام چیست؟ قسمت اول

سه شنبه ۰۲ دى ۱۳۸۲

شاید مفیدترین ابزار در عکاسی دیجیتال هیستوگرام باشد. با این وجود شاید چیزی باشد که کمترین اطلاع در مورد آن وجود دارد. در این مقاله سعی می‌کنیم که توضیح دهیم که هیستوگرام چه چیزی به عکاس نشان می‌دهد و چگونه باید از این اطلاعات استفاده نمود.
بعضی از دوربین‌های دیجیتال توانایی نمایش هیستوگرام را بصورت مستقیم (قبل از گرفتن عکس) و یا در بیشتر موارد بعد از گرفتن عکس دارند. در بیشتر این دوربین‌ها هیستوگرام روی صفحه نمایش پشت دوربین نشان داده می‌شود و بیشتر آنها را می‌توان به گونه‌ای برنامه‌ریزی نمود که هیستوگرام را بلافاصله بعد از گرفتن هر عکس و یا هنگام مرور عکسها نشان دهند. در مورد دوربین‌هایی که هیستوگرام عکس را نشان نمی‌دهند، باید عکسها را به کامپیوتر منتقل نمود و هیستوگرام عکس را با نرم‌افزارهای ویرایش تصویر مانند فتوشاپ بررسی نمود.

نور سنجی در قرن بیست و یکم
عکاسان حرفه‌ای معمولا بعد از گرفتن هر عکس، در صفحه نمایش پشت دوربین نگاه می‌کنند، آنها معمولا کمتر به خود عکس توجه می‌کنند، بلکه این هیستوگرام است که بیشتر توجه آنها را بخود جلب می‌نماید.


Canon EOS 1Ds با 16-35mm f/2.8L lens @ 24mm. ISO 200


این هیستوگرام توزیع تقریبا کاملی از طیفها را که حدود چهار گام محدوده دینامیکی از سایه‌های تاریک در سمت چپ تا حد باریکی حدود یک گام از سایه‌های روشن در راست دربرمی‌گیرد را نشان می‌دهد. این محدوده تقریبا در پنج گام محدوده دینامیکی واقع شده است که محدوده توانایی بیشتر سنسورهای تصویری دیجیتال است.
معمولا نورسنجها طیف خاکستری 18%در کارت مرجع استاندارد طیف را به عنوان طیف متوسط در نظر گرفته و نورسنجی را بر اساس آن انجام می‌دهند. این کار به این علت است که دوربین متوسطی از نواحی مختلف یک صحنه را می‌بیند و متوسطی ازنورکل صحنه را که بهترین سازگاری با نواحی درخشان و سایه‌های ملایم و تند داشته باشد، برای تنظیم نور در نظر می‌گیرد.
این تنظیم، که معمولا خود شما و یا سیستم اتوماتیک دوربین شما انتخاب می‌کند، در واقع یک سازش است. در بیشتر شرایط این نوع نورسنجی یک نورسنجی ایده‌آل و کامل نیست. در حقیقت فقط یک تنظیم وجود دارد که مقادیر طیفهای مختلف موجود در صحنه را به بهترین وجه در محدوده توانایی سنسور دوربین شما قرار می‌دهد. "به بهترین وجه" به این معنا است که طیفهای متوسط موجود در عکس، تقریبا در وسط تاریکترین و روشنترین مقادیر واقع شوند. این تعریف را در ذهن نگه دارید تا گریزی به محدود دینامیکی بزنیم و برگردیم.
محدوده دینامیکی
سنسور تصویری دوربین دیجیتال شما شباهت زیادی به فیلم رنگی حساس به نور اسلاید دارد. شبیه فیلم‌های اسلاید، اگر بخشی از تصویر نوری بیش از حد دریافت کند سفید و اگر نور کمی به آن برسد تیره می‌شود. یک تصویر مناسب فقط هنگامی ضبط می‌شود که نوری که به سنسور می‌رسد تقریبا در محدده پنج گام f واقع شده باشد. ( هر گام f میزان نور رسیده به فیلم را دو برابر یا نصف می‌کند) در مورد دوربین‌های دیجیتال محدوده دینامیکی تقریبا مشابه فیل‌های اسلاید در حدود 5 گام می‌باشد. همچنین به یاد داشته باشید که محدوده مقادیر روشنایی در دنیای واقعی حدود 10 گام می‌باشد – از کمترین نور قابل تشخیص تا روشنترین نور در ساحل دریا یا منظره برفی.


Canon EOS 1Ds با 135mm f/2.، ISO 100
در تصویری که در مد 8 بیتی ضبط شده باشد 256 سطح مجزا بین سیاه مطلق (0) و سفید مطلق (256) وجود دارد. ( ما در این نوشتار از مدهای 12، 14 و 16 بیتی صرفنظر می‌کنیم). 18% خاکستری (نقطه‌ای که تمام نورسنجی‌ها آن را معیار می‌گیرند) مقدار عددی در حدود 128 دارد که در میانه سیاه و سفید قرار دارد. اگر در مودرد این موضوع فکر کنید تا حدودی منطقی است. این به این معنا است که اگر شما د رحال عکاسی از متوسطی از سوژه‌ها هستید، مثلا در یک منظره که در آن مردم، درختها، چمنزار و ... وجود دارد نورسنجی بر اساس نقطه متوسط محدوده دینامیک یدوربین انجام می‌شود. چرا این موضوع مهم است؟
بخاطر این که اگر یک سوژه را در نزدیکی مرزهای توانایی محدوده دینامیکی سنسور دوربینتان نورسنجی نمایید، اگر به صفر(سیاه مطلق) نزدیک باشد اصلا تصویری ندارید و یا تصویر بسیار تیره و نویزدار است و اگر به 255 (سفیدی مطلق) نزدیک باشد چیزی به غیر از یک صفحه سفید با نقاطی رنگی که تصویری را نشان نمی‌دهند نخواهید داشت.
هیستوگرام
در اینجاست که هیستوگرام بکار می‌آید. هیستوگرام یک نمودار ساده است که نشان می‌دهد سطوح مختلف روشنایی موجود در صحنه، از تاریکترین تا روشنترین سطح در چه محدوده‌ای واقع شده‌اند. این مقادیر از تاریکترین بخش نمودار در سمت چپ تا روشنترین مقادیر در سمت راست چیده شده‌اند. محور عمودی این نمودار (ارتفاع نقاط روی نمودار) نشان می‌دهد که چه مقدار از تصویر در هر سطح از روشنایی قرار دارد.

در تصویر فوق هر کدام از پنج ناحیه (یا گامهای f) قابل ثبت توسط دوربین‌ها بطور دلخواه با عبارات خیلی تیره، تیره، متوسط، روشن و خیلی روشن برچسب زده شده‌اند. اما هرکدام از این محدوده‌ها که شامل یک گام f هستند در درون خود دارای حدود 50 سطح مجزای روشنایی می‌باشند. در نظر گرفتن 4-5 نقطه از انتها (تیره) و 4-5 نقطه از ابتدای (روشن) این مقیاس به عنوان نقاطی که بخاطر نزدیکی بیش از حد به حداقل و حداکثرها بخشی از نواحی تشکیل دهنده تصویر نیستند، ایده بدی نیست.

در این تصویر نمایی از صفحه نمایش پشت یک دوربین Canonb 1Ds که هیستوگرام یک عکس را نشان می‌دهد دیده می‌شود. ضمنا با استفاده از خطوط عمودی 5 گام محدوده دینامیکی موجود را تقسیم بندی نموده است. همانطور که می‌بینید بیشتر نواحی این تصویر در نواحی سایه‌ و یا خیلی روشن قرار دارد و بخش کمی در محدوده متوسط واقع شده است.


کم کم موضوع در حال روشن شدن است. هیستوگرام فقط یک معیار تقریبی به ما نشان می‌دهد، مثل یک نگاه گذرا به ساعت مچی که حدود زمان را به ما نشان می‌دهد، نه مقادیر دقیق ثانیه و دقیقه‌ها را. اگر شما در خواندن هیستوگرام مهارت پیدا نمایید قادر خواهید بود که کیفیت نورسنجی دوربین را با یک نگاه تخمین بزنید. البته این کار زمانی مفیدتر و معنادار است که هیستوگرام صحنه قبل از عکاسی یا بعد از گرفتن عکس نشان داده شود. در قسمتهای بعدی این مقاله چند مثال را با هم بررسی می‌نماییم.

نویسنده مؤلف: محمدرضا شهبازی


ارسال نظر

در پاسخ به نظر زیر :

نظرات

مهران
پاسخ به این نظر
سلام
عالی مثل همیشه
ممنون
پاسخ به این نظر

سلام رضا جان. زحمات شما در نوشتن مطالب پربار و ارزشمند درباره دوربین های دیجیتال قابل ستایش و تقدیر است. بهرحال ما استفاده می كنیم. موفق باشید.

Niaz
پاسخ به این نظر

یك مسابقه :

كدام دوربین ها دارای Live Histogram هستند؟

به برنده یك دستگاه دوربین Sony DSC-F717 جایزه داده خواهد شد . جایزتون پیش آقا رضاست .

پاسخ به این نظر

مطلب خیلی خوبی بود. منتظر ادامش هستم.

kamran
پاسخ به این نظر

جواب مسابقه نیاز:

یكی از اولین SONY F828های ایران

پاسخ به این نظر

اقا نیاز. منظور عكس F717 بود دیگه؟

پاسخ به این نظر

سلام.. بنظر شما من دوربین آ300 بخرم بهتره یا آ 70 ؟ از كجا بخرم بهتره؟ الان بخرم یا بذارم بعد از كریسمس؟ یعنی میگم شاید ارزونتر بشه

پاسخ به این نظر

واضح است كه آ70 انتخاب بهتری است. چون زوم اپتیكال دارد و لنز آن دارای عملكرد بهتری است.

MOJTABA
پاسخ به این نظر

ٍسلام اول باید از وبلاگ و سایت خوبت تشکر کنم من رشته کامپیوتر و گرافیک را خوندم و به این مطالب هر چند متوسط علاقه مندم ممنون میشم اگر اصل مقاله یا مقاله خوب در هر مطلبی که می نویسید لینکشون رو بگذارید// در ضمن من درباره مدیریت رنگ تحقیق می کنم برای رساله رشته کامپیوتر م اگر مطلبی دارید خوب برای اف بگذارید یا میل کنید یا در وبلاگتون یا تو سایت بگذارید بازم ممنون

اسماعیل
پاسخ به این نظر

سلام

من از جزیره قشم مزاحم میشم.

به صورت اتفاقی به این سایت دسترسی پیدا كردم.

بسیار ممنون هستم كه به فكر جامعه عكاس هستید.

آیا شما در ایران فعالیت دارید؟

آیا لیستی از قیمت دوربینهای دیجیتال slrدربازار ایران برایم میفرستید.

بسیار متشكر

خدا نگهدار

پاسخ به این نظر

;)

Niaz
پاسخ به این نظر

;)

پاسخ به این نظر

قابل توجه نیاز عزیز

امروز در نمایشگاه اله کامپ چشمم به جمال رفیقت ؟؟؟؟؟؟ روشن شد اگه گفتی چی می گم ؟

بله درست حدس زدی SONY 828

WOW

حالی بردیم

717 هم بود

شاید رفته باشی

ولی اگر نرفته ای حتما برو

غرفه سونی سالن مبنا

محمدرضا نصیری
پاسخ به این نظر

یادم رفت اسمم را بنویسم

Niaz
پاسخ به این نظر

وااای متاسفانه از اینجا تا غرفه سونی سالن مبنا 700~600 كیلومتر راهه :( والا شدیدا در حسرت دیدار جمال یارم ... متشكرم محمد رضا جان ... خبر بسیار خوبی بود ...

محمدرضا نصیری
پاسخ به این نظر

با عرض معذرت از نیاز عزیز بخاطر اینکه دلت را آب کردم من نمی دونستم که شما در تهران نیستی ببخشید

امیدوارم بزودی به وصال یار !!!!!!!! نائل شوی

esmail
پاسخ به این نظر

سلام آقامحمد رضا.

مرتضی هستم ازجزیره قشم.

اگر از قیمت 717در بازار تهران باخبری قیمتش را برایم بفرست.

محمدرضا نصیری
پاسخ به این نظر

آقا مرتضی سلام

در نمایشگاه اله کامپ از غرفه سونی سوال کردم ( قیمت 717) را گفتند 660 الی 670 هزار تومان است .

در قشم چند است ؟

در صورت امکان جواب دهید

با تشکر

esmail
پاسخ به این نظر

سلام آقا محمد رضا.

بایستی خدمتتان عرض كنم كه تقریبآ مهر ماه امسال بود كه اتفاقی به فروشگاه الرمس سونی در قشم سری زدم كه به محض ورود؛چشمم خیره 717 كه بهتر است آن را یك هیولا بنامم شد.

باصحبت با فروشنده كه آشنا بود توانستم این دوربین را كه همان زمان در فروشگاهی دیگرششصدو پنجاه هزار تومان به صورت نقد بود به مبلغ ششصدوبیست و پنج هزار تومان آن هم بصورت اقساط یعنی 300تومان نقد و مابقی در دو قسط 150و 175هزار تومانی بخرم.

محمد رضا جان الحق كه چه دوربینی است.

خلاصه پس از دوماه استفاده از آن جهت رفتن به یك سفر سیاحتی (دبی)مجبور به فروش آن شدم.در خود دبی هم این لعنتی گران بود(683هزار تومان)

ولی با فروش آن مانند كسی هستم كه انگار دوست خودراازدست داده است.چراكه به نظر من این دوربین هیچ چیز از یك دوربین گران قیمت كم ندارد ولی چه كنم كه عشق دوربینهایslr مرا دارد دیوانه میكند.

راستی این را هم بگویم كه 717را دیگر هیچ فروشگاهی حتی نمایندگی سونی در قشم نیاورده.

اگرهم آوردند قیمتش را به شما اعلام خواهم كرد.

راستی ما بایستی به طریقی از دست اندركاران این سایت هم ممنون باشیم. واقعآ كه گل كاشتند.

شمارا به خدا می سپارم.

بامن در تماس باش.

مرتضی

esmail
پاسخ به این نظر

سلام دوستان.

فاجعه دردناك زلزله شهر بم را تسلیت می گویم.

بزرگواران شمارا به خدا بیایید به طریقی برای این عزیزان مصیبت دیده كاری هرچند ناچیز انجام دهیم . باشد تا ماهم در یاری آنها سهمی برده باشیم. كوچك شما مرتضی



×××علی یارتان×××

محمدرضا نصیری
پاسخ به این نظر

به قسمت نظرات مربوط به نوشته: هیستوگرام چیست؟ قسمت دوم

بروید

حسین محمدزهی
پاسخ به این نظر

سلام من یك دوربین دیجیتال DSC P 32 سونی دارم كه خراب شده و وقتی روشن میشود پیغام خطای E:91:01 را اعلام میكند . آیا كسی در این مورد میتواند به من كمك كند

برزو بارانی
پاسخ به این نظر

شورای نگهبان نظارت بر حسن انتخابات رابنماید كاندیدها از هر قشر وهر سلیقه كه باشندملاك

انتخاب مردم است در عیر اینصورت انتخابات بیفایده است وفرمایشی است

آیت تقوی
پاسخ به این نظر

سلام من یك دوربین دیجیتالی میخواهم بخرم لطفامرا راهنمایی كنید. اولا یك دوربین تقریبا حرفه ای باشد و هم كیفیت ان مناسب باشد

Nasser Alavezadeh
پاسخ به این نظر

سلام

از اینكه با این سایت آشنا شدم خوشحالم

ده دوازده سالی است كه عكاسی می كنم وهمیشه به همكاریهای گروهی علاقه داشته ام ازشما تشكرمی كنم دوست دارم با شما همكاری كنم لطفا مرا راهنمایی كنید

در ضمن من اهل قاین هستم اگر دوستان عكاس خواستند به این منطقه سفر كنند به من ایمیل بزنند.

ضمنا یك دوربین برون با لنز 70-28 دارم قیمت حدود120000-15000 تومان

در این مورد هم با من تماس بگیرید با تشكر

IRAJ
پاسخ به این نظر

با عرض سلام می خواستم اطلاعاتی راجع به دوربین دیجیتال سونی 717 بگیرم .

یا اگر بشه دفترچه راهنمای فارسی آن را



متشكرم

پاسخ به این نظر

سایت www.aaacamera.com را ببینید.

مطالب مرتبط

تازه‌های عکاسی

وبلاگ در سایت عکاسی

وبلاگ و فتوبلاگ

انجمن‌های عکاسی

سایت عکاسی

سایت عکاسان ایرانی

فروشگاه کتاب عکاسی

  • عکاسان جنگ، مریم کاظم‌زاده، خشتی
  • عکاسان جنگ، اباصلت بیات، خشتی
  • دلاوران
  • مجموعه فیلم آموزشی:  آموزش منوی دوربین‌های سری ۵۰۰۰ نیکون
  • تکنیک‌های فتومونتاژ
  • ترکیب بندی در عکاسی - دیوید پرکل
  • حرفه: هنرمند شماره ۶۷
  • در ستایش امر واقعی (۲جلدی)
  • نگاه‌ها به ایران
  • هنر و عکاسی
  • تاریخ عکاسی
  • این، کار من است!
  • آنگاه - شماره ۵
  • عکاس؛ استودیو
  • مجموعه عکس چیست؟
  • عکاسی مقدماتی
  • عکاسی - نشر ماهی
  • درباره نگاه به عکس‌ها
  • پامنار
  • انزلی
  • باران شغال
  • دیده و درون
  • عکاسی مستند
  • شیب تند عصر پنج‌شنبه
  • نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران - ۲ جلدی
  • تحولات تصویری هنر ایران: بررسی انتقادی
  • عکاسی دیجیتال - نشر دوژه
  • نگاهم کن! خیالم کن!
  • در جهت عکس
  • عکس و دیدن عکس
Powered by Practicalidea