Anatoli Ulyanov از آمریکا. «آینده سیاه است». از عکس‌های فینالیست مسابقه عکاسی پرتره لنزکالچر ۲۰۲۰

برندگان مسابقه عکاسی پرتره لنزکالچر ۲۰۲۰ اعلام شدند. در این رقابت عکاسی آثاری در ژانر عکاسی پرتره از نقاط مختلف جهان شرکت داشتند. در نهایت ۶ برنده، ۸ عکس منتخب داوران و ۲۵ فینالیست از ۱۶ کشور مختلف انتخاب شدند. تنوع کارهای این عکاسان از گستره‌ی بزرگ مفهوم پرتره‌پردازی معاصر خبر می‌دهد. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به آثار برگزیده در بخش‌های مختلف این رقابت.

Kevin Moore از آمریکا. بدون عنوان، از مجموعه‌ی Rare Bird
Kevin Moore از آمریکا. بدون عنوان، از مجموعه‌ی Rare Bird

Kevin Moore از آمریکا. عکس‌های خانوادگی، از مجموعه‌ی Rare Bird
Kevin Moore از آمریکا. عکس‌های خانوادگی، از مجموعه‌ی Rare Bird

بخش مجموعه‌عکس

رتبه‌ی سوم بخش مجموعه‌عکس به سلف پرتره‌های عکاس آمریکایی Kevin Moore با عنوان «Rare Bird» تعلق گرفت. او در این مجموعه همچون یک بازیگر در نقش‌ها و موقعیت‌های مختلف قرار گرفته است. در یکی از عکس‌ها او با چشمان بسته و سیگاری بر لب درون استخر قرار دارد، در عکسی دیگر او گوینده‌ی خبر تلویزیون است. در یکی از عکس‌های این مجموعه او را در نقش‌هایی مختلف درون تصاویر خانوادگی قاب‌شده روی دیوار می‌بینیم. کارهای او افزون بر خلق فرم‌های جدید و بیان شخصی، نمایانگر هویت ناپایدار و متغیر آدمی هستند.  

Kristen Emack از آمریکا. گیسوان، از مجموعه‌ی Cousins
Kristen Emack از آمریکا. گیسوان، از مجموعه‌ی Cousins

Kristen Emack از آمریکا. نگاه، از مجموعه‌ی Cousins
Kristen Emack از آمریکا. نگاه، از مجموعه‌ی Cousins

رتبه‌ی دوم بخش مجموعه‌عکس به پروژه‌ی عکاس آمریکایی Kristen Emack با عنوان «Cousins» تعلق گرفت. او در این مجموعه‌ی ادامه‌دار، با پرتره هایی سیاه‌وسفید زندگی روزمره‌ی دختران یک خانواده‌ی سیاه‌پوست را مستند کرده است. در بیانیه‌ی این مجموعه آمده است: «میان آنها معرفتی صمیمی و معنوی جریان دارد که هم عادی و هم فوق‌العاده است. […] وقتی بزرگ شوند می‌فهمند که زندگی دختران سیاه‌پوست به‌طور شایسته‌ای مستند نشده. و می‌پذیرند که یکی از اهداف این مجموعه پیش آوردن این دورنماست.» 

Ernst Coppejans از هلند. از مجموعه‌ی «فروخته‌شده»
Ernst Coppejans از هلند. از مجموعه‌ی «فروخته‌شده»

Ernst Coppejans از هلند. از مجموعه‌ی «فروخته‌شده»
Ernst Coppejans از هلند. از مجموعه‌ی «فروخته‌شده»

رتبه‌ی اول بخش مجموعه‌عکس به مجموعه‌ی عکاس هلندی Ernst Coppejans با عنوان «فروخته‌شده» تعلق گرفته است. Coppejans در این مجموعه انسان‌هایی با هویت نامعلوم را به تصویر کشیده است. آنها قربانی قاچاق انسان هستند. او برای تهیه‌ی این پرتره ها به پناهگاه‌هایی سر زده که آنها موقتاً در آن احساس امنیت می‌کردند.

در بیانیه‌ی این مجموعه آمده است: «این مردان و زنان در اتاق‌هایشان عکاسی شده‌اند، نه به‌عنوان قربانی که به‌شکل انسان‌هایی قوی. این مجموعه با همکاری من و سوژه‌ها تهیه شده است. با به تصویر کشیدن آنها در قالبی زیباشناختی، می‌خواستم ذره‌ای از آن شأنی که در پناهگاه به دنبالش بودند را به آنها بازگردانم. […] مجموعه‌ی «فروخته‌شده» حقیقتی جهانی را بازگو می‌کند. قاچاق انسان مسأله‌ای بسیار بزرگ در سرتاسر جهان است چرا که در هر لحظه چهل میلیون و پانصد هزار قربانی دارد.» 

Santiago Gonzalez-Barros از اسپانیا. Bella & Katha
Santiago Gonzalez-Barros از اسپانیا. Bella & Katha

بخش تک‌عکس

رتبه‌ی سوم بخش تک‌عکس پرتره به عکسی از عکاس اسپانیایی Santiago Gonzalez-Barros با عنوان «Bella & Katha» تعلق گرفته است. در توضیح این عکس آمده است: «بِلا و کاتا خواهر هستند و اخیراً به مادرید نقل مکان کرده‌اند. آنها در آپارتمانی کوچک در حومه‌ی شهر زندگی می‌کنند و دنبال کار می‌گردند. می‌خواستم آنها را زیر آفتاب شدید اسپانیا عکاسی کنم. در آشپزخانه‌شان، در پشت پنجره، در حالی که نیمی از آنها در سایه فرو رفته، به هم شبیه شده‌اند.»

Darin Back از آمریکا، موج‌سواران
Darin Back از آمریکا، موج‌سواران

رتبه‌ی دوم بخش تک‌عکس به پرتره ای گروهی از عکاس آمریکایی Darin Back با عنوان «موج‌سواران» تعلق گرفته است. او در این عکس پرتره‌ای از خانواده‌ی بیکر، پدر و فرزندانش، که همگی موج‌سوار هستند تهیه کرده است.

Silvia Rosi از بریتانیا. مواجهه
Silvia Rosi از بریتانیا. مواجهه

رتبه‌ی اول بخش تک‌عکس به پرتره ای از عکاس بریتانیایی Silvia Rosi با عنوان «مواجهه» تعلق گرفته است. او در این سلف‌پرتره خود را در نقش پدرش قرار داده است. به‌گفته‌ی او: «او یک مرد تحصیل‌کرده از یک خانواده‌ی خوب در کشور توگو بود. با کمی لباس، تعدادی کتاب و رویای یافتن کار خوب به ایتالیا آمد. چند هفته بعد، به چیدن گوجه از مزرعه مشغول شد، برای چند سِنت به‌ازای هر جعبه.»

عکس‌های منتخب داوران

در این رقابت هر یک از هشت داور یک عکس یا مجموعه پرتره را به‌عنوان اثر منتخب خود برگزیده‌اند. در ادامه هر یک از این هشت اثر و توضیح داوران برای انتخاب آنها را خواهیم دید.

Alia Ali از آمریکا. مرواریدهای آبی، از مجموعه‌ی Flux
Alia Ali از آمریکا. مرواریدهای آبی، از مجموعه‌ی Flux

Alia Ali از آمریکا. لبان جنگجو، از مجموعه‌ی Flux
Alia Ali از آمریکا. لبان جنگجو، از مجموعه‌ی Flux

Eve Schillo از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «هنرمند یمنی-بوسنیایی Alia Ali با تمرکز بر پارچه‌های واکس‌پرینت (wax print)—که ریشه در سنت‌های هندی، ژاپنی، چینی، جاوه‌ای، هلندی و آفریقایی دارد—پرتره هایی از فصل مشترک فرهنگ‌های مختلف تهیه کرده است. در مجموعه‌ی او با عنوان Flux، عکس‌ها با تأثیر بصری قوی‌شان همزمان به موضوعات سنگینی تن می‌زنند. این که چطور سیاست، اقتصاد و تاریخ در اشکال روی پارچه یکدیگر را ملاقات می‌کنند.

او در مجموعه‌اش سوژه‌ها را تنها و با شکل انتزاعی لباس، روسری و پرده به تصویر کشیده. و از این طریق هویت استعماری آفریقایی را پیش چشم گذاشته است. پارچه‌ها یادآور امور روزمره هستند. با این حال، در دستان او آنها بدل به نشانه‌هایی شاعرانه شده‌اند که مهاجرت، سلطه‌گری، مالکیت و آنهایی را به یاد می‌آورند که صدا دارند.»

Mariola Glajcar از لهستان. عشق درمانگر
Mariola Glajcar از لهستان. عشق درمانگر

Dina Mitrani از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «این عکس تصویرگر عشق و ملاطفتی است که میان مادر و دختر یا شاید دو خواهر جریان دارد. هر دو آنها یک سرپوش به سر دارند. که همچنین می‌توان آن را بانداژ به‌حساب آورد. آنها زیبا، متین و صمیمی هستند. چشمان‌شان بسته است مثل زمان دعا یا مدیتیشن، و موقعیت قرارگیری سرشان به‌شکل قلب است. نور نرم و پس‌زمینه‌ی ساده‌ی خاکستری کمک کرده تا بیننده بر تبادل عشق، درمانگر حقیقی، تمرکز کند.»

Jeremy Snell از آمریکا. از مجموعه‌ی «پسرانِ وُلتا»
Jeremy Snell از آمریکا. از مجموعه‌ی «پسرانِ وُلتا»

Jeremy Snell از آمریکا. از مجموعه‌ی «پسرانِ وُلتا»
Jeremy Snell از آمریکا. از مجموعه‌ی «پسرانِ وُلتا»

Caroline Hunter از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «بلافاصله جذب عکس‌های مسحورکننده‌ی Jeremy Snell از انزوای کودکان غنایی ماهیگیر در دریاچه شدم. داستان پشت آنها قلب را به درد می‌آورد. این پسربچه‌ها از شش سالگی مجبور به ماهیگیری می‌شوند. و با دستان کوچک و چالاک‌شان گره‌های تور ماهیگیری را باز می‌کنند. آنها که هر روز ۴ صبح برای انداختن تور بیدار می‌شوند، از فرصت تحصیل و بچگی‌کردن محروم شده‌اند.

معصومیتی که در این تصاویر می‌بینیم—از طریق کاربرد نور گرم و دیفیوز و تن‌های گرفته—آنها را سحرانگیزتر می‌کند. ما به تصاویر کلیشه‌ای از آفریقا در قالب منطقه‌ای محروم یا اگزوتیک عادت کرده‌ایم. اما رویکرد این عکاس در اینجا متفاوت است. اگر چه این عکس‌ها ظاهراً زیبا و اگزوتیک هستند، اما حس انزوا و تنهایی در آنها غالب است. عکس‌ها جلوه‌ای کاملاً سینمایی دارند و به ما یادآوری می‌کنند که این قصه پایان خوشی ندارد.»

Lili Peper از آمریکا، دستان رِیچل حرف می‌زنند
Lili Peper از آمریکا، دستان رِیچل حرف می‌زنند

Andrew Wingert از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «فوراً جذب ظرافت اسرارآمیز و شاعرانه‌ی این عکس شدم. تنشی آرام در ترکیب‌بندی، شکل‌ها و پترن‌ها، فضای روان‌شناختی‌اش. این عکس به‌شکل ظریفی آشکارگر است. چیزهای زیادی درباره‌ی آنچه نادیدنی است می‌گوید. و برای من، نمایانگر رویکردی اندیشمندانه و بدیل به پرتره است.»

Gloria Oyarzabal از اسپانیا. از مجموعه‌ی Woman Go No’gree
Gloria Oyarzabal از اسپانیا. از مجموعه‌ی Woman Go No’gree

Gloria Oyarzabal از اسپانیا. از مجموعه‌ی Woman Go No’gree
Gloria Oyarzabal از اسپانیا. از مجموعه‌ی Woman Go No’gree

Manolis Moresopoulos از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: « Gloria Oyarzabal پروژه‌ی جذابی را شکل داده که به‌شکل تأثیرگذاری و از طریق عکس‌ها و تصاویر آرشیوی گذشته را به حال پیوند می‌دهد.

این مجموعه با کاوش در تاریخ جنسیت و دانش‌آفرینی، پروژه‌ای تأمل‌برانگیز و اندیشمانه است که در مقابل تأثیرات استعمار آفریقا بر ذهنیت ما از زنانگی می‌ایستد. او با این کار به ما یادآور می‌شود که جنسیت برسازه‌ای اجتماعی‌فرهنگی در غرب است. و از ما دعوت می‌کند تا به شیوه‌های جدیدی بی‌اندیشیم.»

Laura Pannack از بریتانیا. باروخ، از مجموعه‌ی «بوراتا»
Laura Pannack از بریتانیا. باروخ، از مجموعه‌ی «بوراتا»

Russ O’Connell از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «این عکس برای من جذاب‌تر از همه‌ی عکس‌های دیگر است. این یک پرتره معمولی نیست. از نظر من، در یک تک‌عکس داستانی را روایت می‌کند. نوعی حس سکون و آرامش در این عکس وجود دارد. سوژه به‌وضوح در بحر مکاشفه‌ی مذهبی فرو رفته. همچنین نوعی آسیب‌پذیری آشکار و در عین حال ظریف در این عکس وجود دارد.

او کلاه کیپا [کلاه یهودی] به سر ندارد. همچنین عریان است. بازتاب او آشکارا در آب افتاده، اما همچنین ارجاعات ظریف و داستان‌های پرشماری درون این عکس جریان دارد. می‌توانم مدت‌ها به آن چشم بدوزم و با این حال حس کنم که همه چیز را درباره‌ی آن نمی‌دانم.»

Sam Gregg از بریتانیا. از مجموعه‌ی «ناپل را ببین و بمیر»
Sam Gregg از بریتانیا. از مجموعه‌ی «ناپل را ببین و بمیر»

Sam Gregg از بریتانیا. از مجموعه‌ی «ناپل را ببین و بمیر»
Sam Gregg از بریتانیا. از مجموعه‌ی «ناپل را ببین و بمیر»

Jim Casper از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «این پرتره ها از مردمی که در ناپل ایتالیا زندگی می‌کنند گرفته شده‌اند. آنها این حس را منتقل می‌کنند که انگار سر صحنه‌ی یک فیلم هستند. هر کاراکتر با یک تک‌عکس زندگی یافته. و انگار صحنه را برای داستانی خیره‌کننده آماده می‌کند. پرتره‌ها به‌شکل زیبایی نورپردازی و ترکیب‌بندی شده‌اند. و تصویرگر گستره‌ای از خصیصه‌ها و شخصیت‌هایی هستند که واقعی و فراموش‌نشدنی به نظر می‌رسند.»

Marieke Van Der Velden از هلند. ماریا (101 ساله)، نیلتی یاکُبا (76 ساله)، اِلما (51 ساله)، ناندا (30 ساله) و اِوی (هنوز یک سالش نشده)، از مجموعه‌ی « Dutch Matryoshka's »
Marieke Van Der Velden از هلند. ماریا (۱۰۱ ساله)، نیلتی یاکُبا (۷۶ ساله)، اِلما (۵۱ ساله)، ناندا (۳۰ ساله) و اِوی (هنوز یک سالش نشده)، از مجموعه‌ی « Dutch Matryoshka’s »

Marieke Van Der Velden از هلند. آلتیه (88 ساله)، نیسیه (68 ساله)، آلتیه (48 ساله)، رنسیه (30 ساله) و مالو (5 ساله)، از مجموعه‌ی « Dutch Matryoshka's »
Marieke Van Der Velden از هلند. آلتیه (۸۸ ساله)، نیسیه (۶۸ ساله)، آلتیه (۴۸ ساله)، رنسیه (۳۰ ساله) و مالو (۵ ساله)، از مجموعه‌ی « Dutch Matryoshka’s »

Samantha Cooper از داوران این مسابقه در توضیح انتخابش آورده است: «مجموعه‌عکس Marieke Van Der Velden یادآور خاطره‌ی ورق زدن آلبوم پرتره های خانوادگی است. یا رفتن به خانه‌ای که دیوارهایش پوشیده از عکس‌های خانوادگی مربوط به سال‌های مختلف است.

کنار هم آوردن پنج نسل از زنان یک خانواده به‌قدر کافی تأثیرگذار است. اما او در اینجا هشت خانواده را عکاسی کرده! عکس‌های او بیننده را به خانه‌ی این زنان دعوت کرده و فرصت می‌دهند به نظاره‌ی محیط‌های مختلف زندگی و جزئیات منحصربه‌فرد هر خانه بنشینیم. عکس‌های او حس گرمی و بی‌ریایی‌ای دارند که کاملاً از آن لذت می‌برم.»

آثار فینالیست

۲۵ اثر (مجموعه یا تک‌عکس پرتره) به‌عنوان فینالیست انتخاب شده‌اند. در ادامه، تعدادی از این آثار را می‌بینیم.

Samuel Eder از اتریش، معدنچی، از مجموعه‌ی «چهره‌های دانباس»
Samuel Eder از اتریش، معدنچی، از مجموعه‌ی «چهره‌های دانباس»

Monica Ochoa  از اسپانیا. Mario Alberto
Monica Ochoa از اسپانیا. Mario Alberto

Bonnita Postma از هلند. از مجموعه‌ی «Me, Myself and I»
Bonnita Postma از هلند. از مجموعه‌ی «Me, Myself and I»

Roberto Di Patrizi از ایتالیا. مسافران
Roberto Di Patrizi از ایتالیا. مسافران

Jon Enoch از بریتانیا. ماهی‌فروش و موتورش در هانوی، ویتنام
Jon Enoch از بریتانیا. ماهی‌فروش و موتورش در هانوی، ویتنام

Josh Estey از آمریکا. سینای 17 ساله و دخترش نیکول 4 ساله، آماده‌ی وارد شدن به کشور اکوادور با پای پیاده. او گفته: «در مرز ونزوئلا همه‌ی مدارکمان را دزدیدند. مردی ساک‌مان را گرفت و گفت کمک‌مان می‌کند اما بعد غیبش زد. ما الآن هیچ مدرکی نداریم و به خاطر همین اتوبوس‌ها سوارمان نمی‌کنند. تنها راه چاره پیاده‌روی است.» از مجموعه‌ی «ما حیوان نیستیم—پناهندگان زن ونزوئلایی»
Josh Estey از آمریکا. سینای ۱۷ ساله و دخترش نیکول ۴ ساله، آماده‌ی وارد شدن به کشور اکوادور با پای پیاده. او گفته: «در مرز ونزوئلا همه‌ی مدارکمان را دزدیدند. مردی ساک‌مان را گرفت و گفت کمک‌مان می‌کند. اما بعد غیبش زد. ما الآن هیچ مدرکی نداریم و به خاطر همین اتوبوس‌ها سوارمان نمی‌کنند. تنها راه چاره پیاده‌روی است.» از مجموعه‌ی «ما حیوان نیستیم—پناهندگان زن ونزوئلایی»

Dione Roach از ایتالیا. پسر خیابانی در زندان مرکزی دوئالا، کامرون
Dione Roach از ایتالیا. پسر خیابانی در زندان مرکزی دوئالا، کامرون

Sebastian Steveniers از بلژیک. از مجموعه‌ی Bos Fights/Live Free
Sebastian Steveniers از بلژیک. از مجموعه‌ی Bos Fights/Live Free

Vincenzo Metodo از ایتالیا. از مجموعه‌ی «پرتره‌های جنگ افغانستان»
Vincenzo Metodo از ایتالیا. از مجموعه‌ی «پرتره‌های جنگ افغانستان»

Tim Franco از کره جنوبی. Song Byeok، از مجموعه‌ی Unperson
Tim Franco از کره جنوبی. Song Byeok، از مجموعه‌ی Unperson

Yuanli Fang از چین. بدون عنوان، از مجموعه‌ی Mercy Mountain
Yuanli Fang از چین. بدون عنوان، از مجموعه‌ی Mercy Mountain