یادداشت مهدی مقیم‌نژاد درباره مسابقه گرانتر از طلا

شنبه ۰۹ آبان ۱۳۸۸
چندی پیش از سوی آقای مجیدی، از دوستان عزیز عکاس شهر اراک پیشنهادی مبنیبر برگزاری یک نمایشگاه غیررقابتی عکس با موضوع "زمان" مطرح شد که با توجهبه ویژگی‌های این موضوع و احتمال وقوع رخدادی ارزشمند در حیطه ی عکاسی بهاین دوستان قول همکاری دادم. با این همه، به دلیل مشغله‌های کاری بنده وضرورت اعلام شرایط فراخوان در زمان مقرر و به هر حال عدم هماهنگی هایلازم، نتیجه بدانجا انجامید که متنی نابسنده و تا حدودی مبهم در رسانه‌هابه چاپ رسید. +
اینک،تا آنجایی که مسئله به انگیزه حضور بنده به عنوان داور در این نمایشگاه، وبه همین دلیل، تا جایی که مسئله به رسانه‌ی عکاسی و مقتضیات تجسمی آنبرمی‌گردد، لازم می‌دانم تا در حد استنباط خود نکات کوچکی را برای روشن ترشدن سویه‌ی موضوعی این نمایشگاه برای مخاطبین احتمالی یادآور شوم:
همانطور که می‌دانیم یکایک رسانه‌های تجسمی، از نقاشی و مجسمهسازی گرفته تا همه‌ی انواع هنرهای جدید، در ذات خود به ناگزیر با مفاهیمیچون زمان و مکان در ارتباط‌اند. این مسئله نه تنها در رسانه‌ی عکاسی نیزصادق است بلکه شاید بتوان به شکلی ویژه‌تر عکاسی را همبسته‌ی مفاهیم زمانمندی و مکان مندی در نظر گرفت. به عبارت دیگر، آنجا که یک عکس "گرفته"می‌شود، این تصویر بنا بر شیوه‌ی تولیدی خود به شکلی مشخص ما را به مقطعزمانی و مکانی دقیقی ارجاع می‌دهد و هر عکس، هر چقدر هم انتزاعی، بیانگرزمان و مکان خلق خویش است؛ و آنجا که یک عکس "ساخته" می‌شود، هر قدر همناخواسته، سویه‌های ارجاعی خود را به چالش می‌خواند.
اما در کنار اینکه می‌توان زمان و مکان را به واقع عناصری ساختاریدر تولید عکس دانست تاریخ رویکردها و نگرش‌های عکاسانه به شکل اختصاصی‌ترینیز با مفهوم زمان درگیر بوده است: آنجا که هنرمندان عکاس در آثار خودمفهوم "زمان" را به عنوان موضوع کار خود برگزیده‌اند و یا بر سویه‌ی زمانیعکس‌های خود تأکیدی ویژه داشته‌اند.
از این بابت می‌توان در دوره‌های گوناگون تاریخی، از گذشته تا بهامروز، تجربیات تکنیکی اولیه‌ی ادوارد مایبریج (Eadweard Muybridge) واتین ژول ماری (Etienne-Jules Marey) در به تصویر کشیدن مراحل حرکتسوژه‌های متحرک؛ تجربیات تاریکخانه‌ای و تکنیک‌هایی چون نوردهی‌های مضاعفعکاسان نردیک به جنبش‌های آوانگارد نیمه‌ی اول قرن بیستم که بویزه تحتتأثیر سبک‌های فوتوریسم و کوبیسم قرار داشتند همچون ورتوگراف‌های(Vertograph)  آلوین لنگدون کابورن (Alvin Langdon Coburn)، براگاگلیا(Anton Bragaglia) و...؛ سیر عکس‌های لحظه‌ای یا اسنپ شات‌ها، و در ادامه،شکل گیری مفهوم "لحظه‌ی قطعی" کارتیه برسون (Henri Cartier-Bresoon) بهمثابه ارائه‌ی بیانی عکاسانه از زمان؛ ابداعات تکنیکی هارولد اجرتون(Harold edgerton) در رؤیت پذیر ساختن مقاطع زمانی ویژه‌ای که تنها بابیان عکاسی تصویر شدنی است؛ فتومونتاژهای جری اولزمن (Jerry N.Uelsmann)در برهم زدن تداعی‌های زمانی معمول و عادت شده؛ تجربیات پولاروید وچیدمان‌های عکسی دیوید هاکنی (David Hockney) در بدست دادن تصویری غیرخطیو چندزمانه در آثار خود؛ تلاش‌های دوئین مایکلز (Duane Michals) در کاربستتکنیک‌های عکاسی و بدست دادن تصاویری همچون فتوسکوئنس یا عکس‌های متوالیبرای طرح روایات داستانی خطی، غیرخطی، چند لایه، دورانی و...؛ تلاش‌هایعکاسانه مایکل آکرمن (Michael Ackerman) در خلق عکس‌هایی که بر وجوهبی‌زمانی و بی‌مکانی تأکید دارند؛ مجموعه‌ای همچون "خواهران براون" نیکلاسنیکسون (Nicholas Nixon) که عکاس در آن کوشیده تا روایتی مختص عکاسی برایبیان گذر عمر آدم‌ها ارائه دهد؛ تجربیات دست کاری‌های دیجیتالی اوالوترلین (Eva Lauterlein) در برساختن چهره‌های جدید با استفاده ازپرتره‌هایی که در مقاطع زمانی متوالی اما متفاوت از یک چهره تهیه شده‌اندو... اشاره کرد که بی‌تردید نمونه‌های بسیار دیگری را نیز می‌توان بهموارد برشمرده افزود.
در این شرایط، موضوعیت اصلی این نمایشگاه را باید در توجه ویژه‌یهنرمندان به سویه‌های گوناگون مفهوم زمان و تلاش‌هایی دانست که با کاربستهمه‌ی امکانات رسانه‌ی عکاسی در این راه به کار می‌گیرند. از استنباط‌هایشخصی نسبت به مفهوم زمان گرفته تا به بحث گذاردن یا حتی به چالش کشیدنرابطه‌ی میان رسانه‌ی عکاسی و زمان. به همین دلیل همه‌ی علاقه‌مندان درارائه‌ی هرگونه تدبیری در شیوه‌ی تولید و ارائه‌ی آثار خود آزادند. افزونبر این، شرکت کنندگان می‌توانند در صورت لزوم از هرگونه امکانات توضیحی ومتنی نیز برای روشن شدن دیدگاه‌های خود در کنار آثارشان بهره‌گیرند.
نویسنده


ارسال نظر

در پاسخ به نظر زیر :

مطالب مرتبط

تازه‌های عکاسی

وبلاگ در سایت عکاسی

وبلاگ و فتوبلاگ

انجمن‌های عکاسی

سایت عکاسی

سایت عکاسان ایرانی

فروشگاه کتاب عکاسی

  • مجموعه فیلم آموزشی:  آموزش منوی دوربین‌های سری ۵۰۰۰ نیکون
  • عکاسان جنگ، اباصلت بیات، خشتی
  • عکاسان جنگ، مریم کاظم‌زاده، خشتی
  • دلاوران
  • تکنیک‌های فتومونتاژ
  • ترکیب بندی در عکاسی - دیوید پرکل
  • حرفه: هنرمند شماره ۶۷
  • در ستایش امر واقعی (۲جلدی)
  • نگاه‌ها به ایران
  • هنر و عکاسی
  • تاریخ عکاسی
  • این، کار من است!
  • آنگاه - شماره ۵
  • عکاس؛ استودیو
  • مجموعه عکس چیست؟
  • عکاسی مقدماتی
  • عکاسی - نشر ماهی
  • درباره نگاه به عکس‌ها
  • پامنار
  • انزلی
  • باران شغال
  • دیده و درون
  • عکاسی مستند
  • شیب تند عصر پنج‌شنبه
  • نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران - ۲ جلدی
  • تحولات تصویری هنر ایران: بررسی انتقادی
  • عکاسی دیجیتال - نشر دوژه
  • نگاهم کن! خیالم کن!
  • در جهت عکس
  • عکس و دیدن عکس
Powered by Practicalidea