دوشنبه، 28 اردیبهشت 1405 به مناسبت روز جهانی موزهها، نمایشگاه «تهران؛ مکانهای خاطره 1» با عکسهایی از تهران عصر قاجار به روی دیوار خواهد رفت. این نمایشگاه با 60 قطعه عکس از مکانهای خاطرهانگیز تهران طراحی و برپا خواهد شد. این نمایشگاه نخستین نمایشگاه موزه عکسخانه شهر در سال 1405 است.
در متن بیانیه این نمایشگاه این طور آمده است:
«عکسهای عصر قاجار، شهری را نشان میدهند که در حال تثبیت مرزهای کالبدی و هویت مدرن خود است. خیابانها و میدانها صحنههای شکلگیری نظم تازهی شهریاند؛ فضاهایی که در آنها قدرت سیاسی، مناسبات اجتماعی، آیینهای جمعی و زندگی روزمره در هم تنیده میشوند.
امامزادهها و تکیهها نیز لایهای آیینی و عاطفی به این سیمای شهری میافزایند؛ جایی که خاطره نه فقط در سنگ و آجر، بلکه در مناسک و تکرار جمعی رسوب میکند.
در این نمایشگاه، مکانهایی چون میدان مشق، میدان توپخانه، خیابانهای تهران قاجاری، دروازههای شهر و نیز تکیه دولت و امامزادهها، نه صرفاً بهعنوان عناصر معماری، بلکه بهمثابه گرهگاههای تجربهی جمعی ظاهر میشوند. برخی از این دروازهها و فضاها دیگر وجود ندارند. بعضی میدانها تغییر چهره دادهاند. برخی خیابانها امتداد یافتهاند و معنای پیشین خود را از دست دادهاند. آنچه باقی مانده، نه خودِ مکان، بلکه ردّ آن در حافظهی تاریخی شهر است.
در مواجهه با این تصاویر، گذشته صرفاً بازنمایی نمیشود؛ احضار میشود. عکسها جای خالی مکانهایی را پر میکنند که یا دگرگون شدهاند یا از میان رفتهاند. تصویر، به پناهگاه خاطره بدل میشود.
در چنین افقی میتوان به مفهوم «مکان خاطره» نزد پییر نورا؛ تاریخنگار و اندیشمند فرانسوی اندیشید. …. «مکان خاطره» صرفاً یک فضای فیزیکی نیست؛ هرجا که حافظهی جمعی در آن تمرکز یابد، به مکان خاطره بدل میشود.
از این منظر، عکسهای این نمایشگاه فقط بازنمایی میدانها و خیابانها نیستند؛ خود به مکانهایی بدل شدهاند که خاطرهی تهران در آنها سکونت میکند. «تهران؛ مکانهای خاطره 1» دعوتی است به تأمل در شهری که نه فقط در تاریخ آن، بلکه در حافظهی آن تداوم یافته است؛ شهری که در مرز میان آنچه بوده و آنچه به یاد آورده میشود، شکل میگیرد.
شهری که در آن، هر تصویر نه فقط بازنمایی یک مکان، بلکه خودِ یک مکانِ خاطره است.»
«تهران، مکانهای خاطره» قرار است در آینده در قالب نمایشگاههایی مستقل با همین عنوان از عکسهای شهر تهران در دوران تاریخی بعدی به نمایش درآیند.
افتتاحیه نمایشگاه دوشنبه 28 اردیبهشت 1405 از ساعت 14 تا 16 به محل
بازدید نمایشگاه از شنبه تا پنجشنبه از ساعت 9 تا 16 و تا 20 تیر 1405
موزه عکسخانه شهر، به نشانی تهران، میدان هفتم تیر، میدان بهار شیراز، پارک بهار شیراز، تلفن 88848993